Lat aftur Yvirlit list articles in edition

Leygardagur 10. juni 2023 | Nr. 23 | Árgangur 4 | Kr. 0,00

Valdsjavnvágin koppar yvir til andstøðuflokkarnar

SíÐa 2

1 Leygardagur 10. juni 2023

Góðan lesihug og góðan countryfestival

Nýggj útgáva hvønn leygarmorgun kl. 7

Oddagrein

Hinu megin ánna er grasið grønari

So svingaði pendulið aftur hinvegin.

Einans seks mánaðir tók tað – so var dyggi sigurin og meirilutin til núverandi samgonguflokkarnar vendur til ein minniluta.

Altso sambært veljarakanningini, sum vit kunnu kunngera í blaðnum í dag.

Hetta er nokk so eyðkent fyri føroyskan politikk, hava vit hug at siga. Støðugt er grasið grønari hinu megin ánna, og tí eru tað aftur ‘hini’, sum fáa atkvøðurnar.

Seinastu 10-12 árini hevur tað ikki svitast. Tað er útskifting í Tinganesi eftir hvørt einasta løgtingsval.

Nú er tað sjálvandi ov tíðliga at gera metingar um hvat hendir til komandi løgtingsval. Til tess hevur samgongan ovmikið av tíð – hálvttriðja ár – til komandi val.

Og tó – vit hava frá fleiri síðum hoyrt graml um, at tað ikki er óhugsandi við nývali longu í heyst, um so er at semja ikki fæst í samgonguni um hvat skal gerast við russlandssáttmálan.

Spennandi verður, tí tað er ein sannroynd, at Tjóðveldi, sum eitt úrslit av løgtingsvalinum, hevur vent á eini skál, og nú ikki hevur sama hugburð til russlandssamstarvið, sum flokkurin hevði undan valinum. Veljarin hevur við egnum oyrum hoyrt frá sjálvum formanninum, at tað sum sagt verður í andstøðu, ikki er galdandi tá hann sjálvur situr við valdinum.

Men hesin ivandi politikkurin sæst ikki beinleiðis aftur í úrslitinum av veljarakanningini í dag. Tjóðveldi hevur eina lítla framgongd, og tað sær út til, at tað skulu ikki nógvar atkvøður afturat fyrr enn Tjóðveldi hevur tryggjað sær hin sjeynda sessin á tingi.

Møguliga er jánkasliga handfaringin í sambandi við tíðindafundin um russarasamstarvið í síðstu viku orsøk til, at Javnaðarflokkurin nú missir undirtøku. Men tað er tó ikki haðani, at Fólkaflokkurin hevur fingið sína framgongd.

Tøl frá kanningarstovninum fyri flytingar av atkvøðum vísa, at størsti parturin av mistu atkvøðunum hjá Javnaðarflokkinum er til fólk, sum ivast í hvar krossurin nú skal setast. Nakað tað sama er galdandi fyri Sambandsflokkin – altso tær atkvøðurnar, sum eru mistar, finnast millum tey knapt 10 prosentini, sum siga seg ikki hava tikið støðu til, hvar krossurin skal setast.

Tí er hugsandi, at hevði spurningurin um viðurskiftini við Russland verið avgreiddur á ein greiðan hátt, so er hugsandi, at kanningarúrslitið hevði verið nakað øðrvísi. Men so er jú við politikki.

Tað stingast altíð stórmál upp, sum hava ávirkan á almannahugsanina, og harvið á eina veljarakanning. 

SkrivaÐ:

Ingi Samuelsen

  • Blaðið

    Stovnað 2020

    Útgevari: Knassar

    Upplag: 5075

    Lisnar síður: 16127

    Dagført 10. hvørt sekund
  • Samband

    tel. 20 80 80

    [email protected]



    Ingi Samuelsen

    Redaktørur

    [email protected]

    tel. 22 22 73


  • Borgar Kristiansen

    Lýsingarráðgevi

    [email protected]

    tel. 23 66 01

2
Leygardagur 10. juni 2023

Valdsjavnvágin koppar yvir til andstøðuflokkarnar

Fólkaflokkurin stendur í nýggjari veljarakanning til at fáa tvey tingfólk fleiri enn á løgtingsvalinum fyri hálvum ári síðan

Borgarligi vongurin á løgtingi hevði vunnið meirilutan aftur um løgtingsval hevði verið nú (Savnsmynd: Sverri Egholm)
SkrivaÐ:

Ingi Samuelsen

Politiska vágskálin hevði koppað yvir aftur til ta borgarligu síðuna, um løgtingsval hevði verið nú.

Tað vísir nýggj veljarakanning, sum Spyr.fo hevur gjørt fyri Blaðið Vikuskifti og Portalin. Her er úrslitið, at flokkarnir, sum skipa landsstýri í løtuni einans hava 16 tingfólk aftan fyri seg, meðan andstøðan – undanfarna samgonga – hevði fingið 17 fólk á ting.

Hósdagin var eitt hálvt ár liðið síðan løgtingsval var, og mikukvøldi spurdi Spyr.fo 500 fólk um, hvat tey høvdu valt, um val hevði verið í dag.

Og kanningin vísir, at Fólkaflokkurin hevði fingið stóra framgongd. So stóra, at meirilutin á løgtingi aftur hevði koppað yvir á flokkarnir, sum sótu saman í landsstýrissamgongu seinast.

Javnaðarflokkurin enn størstur

Taparin í veljarakanningini er Javnaðarflokkurin, sum tó framvegis heldur støðuna, sum størsti flokkur í Føroyum.

Í nýggju kanningini fær løgmansflokkurin 24,1 prosent av atkvøðunum, tað er 2,5 prosentstig færri enn á løgtingsvalinum í desember, og merkir eisini, at flokkurin hevði gingið aftur úr níggju niður á átta tingsessir. 

Fólkaflokkurin átta tingsessir

Fólkaflokkurin fær eisini átta sessir í nýggju kanningini. Fólkaflokkurin stendur til stóra framgongd. Við 23,2 prosentum av atkvøðunum, er talan um er 4,3 prosentstig fleiri enn á valinum. Tað hevði givið Fólkaflokkinum átta tingsessir, tveir fleiri enn nú.

Við 23,2 prosentum nærkast Fólkaflokkurin aftur støðinum, sum hann hevði á sera góða løgtingsvalinum í 2019, tá Fólkaflokkurin fekk 24,5 prosent av atkvøðunum.

Longu í kanningini fyri trimum mánaðum síðani hevði Fólkaflokkurin eina lítla framgongd, sum útloysti sjeynda tingsessin. Nú er vøksturin so mikið stórur og ungidtøkan so dygg, at tað hevði givið átta fólk á tingi.

Sambandsflokkurin og Tjóðveldi varðveita sínar ávikavist sjey og seks tingsessir sambært kanningini, hetta hóast Sambandsflokkurin hevur eina lítla afturgongd, og Tjóðveldi eina fitta framgongd.

Sambandið og Tjóðveldi í stað

Sambandsflokkurin stendur til at fáa 19,4 prosent av atkvøðunum. Tað er 0,6 prosentstig færri enn á valinum, og 0,9 færri enn á seinastu Spyr-kanning, sum varð gjørd fyri trimum mánaðum síðani, tá flokkurin hevði eina lítla framgongd í mun til valið.

Tá hevði Tjóðveldið eisini eina lítla framgongd, og nú gongur flokkurin enn eitt vet fram, so at flokkurin við 18,9 prosentum nú, er 1,2 prosentstig størri enn á valinum, men tað er ikki nóg mikið at útloysa sjeynda tingsessin.

Framsókn missir triðja sessin

Flokkurin, sum missir hin sessin til Fólkaflokkin, er Framsókn, sum aftur eru á tveimum tingfólkum sambært nýggju kanningini, sum gevur Framsókn 6,9 prosent av atkvøðunum, 0,6 prosentstig færri enn á valinum.

Eisini Miðflokkurin, sum framhaldandi liggur á tveimum tingsessum, gongur eitt vet aftur, og fær í nýggjastu kanningini undirtøku frá 5,4 prosentum av veljarunum, tað er 1,2 prosentstig færri enn á valinum.

2,3 prosent av veljarunum siga seg velja Sjálvstýri, og tað er ikki nokk til at fáa umboðan á Løgtingi.

Sigast skal, at heili 9,8 prosent av veimum spurdu hava ikki svarað hvønn flokk tey fara at velja. Harafturat er eitt prosent, sum siga seg ikki fara á val og 0,4 prosent, sum siga seg vilja atkvøða blankt.



Vinarliga broyt tínar kennifíla - og privatlívsstillingar fyri at síggja hetta innihald


Greinin varð fyrstu ferð løgd út 10. juni 2023

3
Leygardagur 10. juni 2023

Flestu føroyingar taka undir við tiltøkunum móti Russlandi

Men serliga veljarar hjá Fólkaflokkinum og Miðflokkinum eru hart ímóti

(Mynd: Sverri Egholm)
SkrivaÐ:

Ingi Samuelsen

(Tekstur rættaður kl. 11.30)

Flest føroyingar halda, at Føroyar ikki skulu siga fiskiveiðiavtaluna við Russland upp tá núverandi avtalan gongur út við ársskiftið.

Beint undir helmingurin av veljarunum – 46 prosent siga ja upp á spurningin “Heldur tú, at fiskiveiðiavtalan millum Føroyar og Russland skal halda fram komandi ár?”. Hetta vísir ein kanning, sum Spyr.fo gjørdi fyri Blaðið Vikuskifti mikudagin.

Triði hvør veljari, 33 prosent, siga nei. Og so er ein rættiliga stórur partur, 22 prosent, sum sigur seg ikki vita.

Í hesum spurninginum er tað rættiliga ymist hvat veljarunum hjá samgonguflokkunum og andstøðuflokkunum siga.

Í Javnaðarflokkinum og Tjóðveldi og eisini í Sjálvstýri er tað ein góður helmingur av veljarunum, sum siga, at russlandsavtalan skal sigast upp.

Størstu fortalarar fyri at halda fram við fiskiveiðiavtaluni við russar eru veljararnir hjá Fólkaflokkinum og Miðflokkinum, har ávikavist 83 og 73 prosent svara ja upp á spurningin. Eisini hjá Sambandsflokkurin er meiriluti fyri at halda fram við avtaluni – 61 prosent av veljarunum svara ja.

Serliga ‘úrslitið’ hjá Miðflokkinum er óvæntað, tí tað er í andsøgn til tað, sum formaður floksins, Jenis av Rana, hevur mælt til. Jenis hevur ikki himprast við at siga, at øll tiltøk móti Russlandi, sum kunnu fáa ein enda á ræðuleikunum í Ukraina, eiga at verða tikin. Tingmanning floksins er ikki á einum máli í spurninginum, tí Steffan Klein Poulsen hevur hinvegin grundgivið fyri at halda fram við samhandlinum við russar í ávísan mun.

Hjá Framsókn hinvegin er ríður um snarið. Samstundis sum vit her finna minsta talið av ivandi, so er tað júst líka nógv, ið siga ja, sum nei millum veljararnar hjá Framsókn.

Sigast skal, at fyri teir smærru flokkarnar, er óvissan høg, tí talgrundarlagið er lágt.

Tiltøkini fáa undirtøku

Spyr.fo spurdi eisini veljararnar, hvat teira støða er til tey tiltøk, sum landsstýrið ætlar at seta í verk mótvegis russum, nevniliga einans at loyva teimum skipum í føroyska havn, ið eru beinleiðis knýtt at kvotunum í føroyskum sjógvi.

42 prosent halda, at tiltøkini eru hóskandi, 22 prosent halda tey vera ov lin, meðan 18 prosent halda tey vera ov víðgongd.

Eisini her er stórur munur á hvat veljararnir hjá teimum ymsu flokkunum halda.

Eitt nú halda 42 prosent av fólkafloksveljarunum, at tiltøkini eru ov víðgongd, meðan tað ikki er ein einasti javnaðarveljari, sum heldur tað.

Serliga javnaðarveljarar og sjálvstýrisveljarar halda tiltøkini vera ov lin, meðan tjóðveldisveljararnir eru teir, sum í nógv størsta mun halda tiltøkini vera ‘hóskandi’. 


Vinarliga broyt tínar kennifíla - og privatlívsstillingar fyri at síggja hetta innihald

Greinin varð fyrstu ferð løgd út 10. juni 2023

4 Leygardagur 10. juni 2023

Dumpikarakter fyri handfaringina av tiltøkunum móti Russlandi

63 prosent av føroysku veljarunum halda at landsstýri hevur handfarið tiltøkini vánaligt ella sera vánaligt, vísir nýggj veljarakanning, sum Portal.fo hevur latið gjørt

(Savnsmynd: Sverri Egholm)
SkrivaÐ:

Ingi Samuelsen

Føroyski veljarin hevur ikki nógv til yvirs fyri handfaringini hjá landsstýrinum viðvíkjandi ætlaðu tiltøkunum mótvegis Russlandi.

Satt at siga, fær landsstýrið dumpikarakter. Tað vísir ein veljarakanning, sum Spyr.fo hevur gjørt fyri Blaðið Vikuskifti og Portal.fo.

Ein av spurningunum, ið varð settur ljóðaði: “Hvat heldur tú um handfaringina hjá landssstýrinum viðvíkjandi tiltøkum móti Russlandi?”

Kanningin vísir, at tveir út av trimum teimum spurdu halda, at handfaringin ikki hevur verið góð. 38 prosent søgdu hana hava verið “vánaliga” og 25 prosent søgdu hana hava verið “sera vánaliga”.

Undir 20 prosent av veljarunum eru nøgdir við handfaringina, og hana hana hava verið “góða” ella “sera góða”.


Vinarliga broyt tínar kennifíla - og privatlívsstillingar fyri at síggja hetta innihald


Greinin varð fyrstu ferð løgd út 09. juni 2023

5

Størv

ESDH-seniorrådgivare till Nordiska ministerrådet

Meira Umsóknarfreist: 04. august 2024

Varaleiðari til Spíran

Meira Umsóknarfreist: 31. juli 2024

Ohoy, set kós á sjóvinnuleið - skrivstovustarv hálva tíð

Meira Umsóknarfreist: 14. august 2024

Skapandi talgranskari til alingina hjá Hiddenfjord

Meira Umsóknarfreist: 05. august 2024

Vakt/húsavørður til Miðlon

Meira Umsóknarfreist:

Deildarleiðari til Visitatiónina og Heilræði í Heilsu- og umsorganartænastun

Meira Umsóknarfreist: 03. august 2024

Lærarar til føroyskt sum annaðmál á Miðnámi í Suðuroy

Meira Umsóknarfreist: 22. juli 2024

Koordinator (assistent) till avdelningen för kunskap och välfärd till Nordiska ministerrådet i Köpenhamn

Meira Umsóknarfreist: 08. august 2024

KT-mennari til Hagstovu Føroya

Meira Umsóknarfreist: 04. august 2024

Løgfrøðingur til Barna- og útbúgvingarmálaráðið

Meira Umsóknarfreist: 11. august 2024

KT-SUPPORTARI TIL GLASIR

Meira Umsóknarfreist: 22. juli 2024

Lønarumsitari til Føroya størstu lønarskrivstovu

Meira Umsóknarfreist: 21. juli 2024
6 Leygardagur 10. juni 2023

Løgmaður harmast óneyv tøl

Orðaskifti tók seg upp um tølini, sum vórðu løgd fram á tíðindafundinum á Viðareiði seinasta hósdag, og løgmaður ásannar, at hann ikki var nóg neyvur undir tíðindafundinum

Aksel V. Johannesen, løgmaður á tíðindafundi á Viðareiði (Mynd: Sverri Egholm)
SkrivaÐ:

Tíðindaskriv

Undanfarna hósdagin boðaði landsstýrið frá ætlanini at herða tiltøkini móti Russlandi og steingja havnirnar fyri øllum virksemi, sum er uttan fyri fiskiveiðuavtaluna millum Føroyar og Russland. Síðani hevur orðaskifti tikið seg upp um tølini, sum vórðu løgd fram á tíðindafundinum á Viðareiði.

Løgmaður ásannar, at hann ikki var nóg neyvur undir tíðindafundinum.

– Eg harmist um mistakið og biði um umbering. Á tíðindafundinum førdi eg millum annað fram fram, at samlaðu nøgdirnar í samband við russiskar um- og uppskipingar í Føroyum eru vaksandi. Tølini fyri í fjør vísa at hetta er skeivt. Eg átti sjálvsagt at verið neyvari undir framløguni, sigur Aksel V. Johannesen, løgmaður, í tíðindaskrivi, ið varð sent út sunnudagin.

Løgmaður slær samstundis fast, at skeivu tølini, ið vórðu borin fram hósdagin, ikki broyta ta grundleggjandi fortreytina, at Føroyar eru ein miðdepil fyri russiskum virksemi í Norðuratlantshavi. Tøl hjá Vørn og Fiskimálaráðnum vísa, at bæði í 2021 og 2022 vórðu sløk 84 prosent av samlaðu veiðini av makreli, svartkjafti, sild og kongafiski hjá russiskum skipum í Norðuratlantshavi um- og uppskipað um føroyskan kaikant. Tølini fyri 2023 eru av góðum grundum ikki klár enn, men samlaðu kvoturnar hjá Russlandi í Norðuratlantshavi í 2023 eru áleið 430.000 tons.

– Orðaskiftið um óneyv tøl seinastu dagarnar er sjálvandi upp á sítt pláss, og tað er keðiligt at tað flytur fokus frá tí, sum málið veruliga snýr seg um: At vit eru ein miðdepil fyri russiskt virksemi, og tað vilja vit ikki vera. Tí vera hesi stigini tikin. Russisku ræðuleikarnir halda fram i Ukraina hvønn dag, og landsstýrið vil taka neyðug stig og taka okkara ábyrgd i heiminum, vísir løgmaður á.

Í orðaskiftinum seinastu dagarnar hevur ivi verið sáddur um frágreiðingina, ið landsstýrið hevur latið Løgtinginum. Frágreiðingin byggir á tøl frá Vørn, og Uttanlandsnevndin hevur tískil ikki fingið skeiv tøl frá landsstýrinum.

Greinin varð fyrstu ferð løgd út 04. juni 2023

7
Leygardagur 10. juni 2023

Íløgurnar minka í Føroyum – vaksa í Skotlandi

Bakkafrost velur, orsaka av hækkaða tøkugjaldinum, at minkað íløgurnar í Føroyum komandi fimm árini. Í staðin fyri verða fleiri íløgur gjørdar í Skotlandi. Í alt verða gjørdar íløgur fyri 6,3 milliardir krónur í tíðarskeiðinum 2024-2028

 
SkrivaÐ:

Tíðindaskriv

Nýggja tøkugjaldið broytir fortreytirnar, og tískil má Bakkafrost tillaga virksemið okkum eins og íløgurnar.

Ein avleiðing er, at íløgurnar í Føroyum minka, meðan fleiri íløgur verða gjørdar í Skotlandi. Søguliga sæð hevur íløgustøðið í Føroyum verið sera høgt, á leið 12 kr/kg. Í Føroyum verður íløgustøðið komandi fimm árini minkað niður í 7 kr/kg, meðan tað verður tvífalt hetta, 14 kr/kg, í Skotlandi.

Í alt verða gjørdar íløgur fyri 6,3 milliardir krónur í tíðarskeiðnum 2024 til 2028, harav 355 milliónir eru settar av til at fremja grøna orkuskiftið.

Orsakað av nýggja tøkugjaldinum, kann væntast minni virksemið á góðskingarvirkinum á Glyvrum. Tískil er ikki grundarlag at gera fleiri íløgur í góðskingarvirkið á Glyvrum, og í staðin er ætlanin at byggja nýtt góðskingarvirki í Skotlandi.

Lívfiskaætlanin er eisini ávirkað, og ætlaða lívfiskastøðin í Skálavík er tikin úr íløguætlanini. Í staðin verða munandi minni íløgur gjørdar í at umbyggja og tillaga verandi smoltstøðirnar við Gjógv og á Húsum, so hesar kunnu brúkast til lívfisk. Tað er tó ætlanin at byggja eina nýggja smoltstøð í Føroyum, antin í Ónavík ella í Skálavík, nú hetta økið ikki longur skal nýtast til lívfiskastøð.

Íløgur, sum longu eru settar í gongd, verða gjørdar lidnar. Hetta umfatar millum annað útbyggingarnar á Havsbrún. 

Bakkafrost hevur leingi ætlað út á opið hav at ala, og søkti longu í 2020 um loyvi at ala á opnum havi í Føroyum. Havalingin er ikki partur av hesari íløguætlanini. Sum heild verður miðað eftir at vaksa framleiðsluna á sjónum í Føroyum, tó við minni íløgum, optimeringum og nýggjari tøkni. 

Miðað verður efir at taka 165.000 tons (kruvd vekt) í 2028, harav 110.000 í Føroyum. Í 2028, verður samlaði framleiðslukapaciteturin í Føroyum og Skotlandi 200.000 tons av laksi. 

Í Skotlandi eru góðir vakstrarmøguleikar og gongdin í aliningini betrað munandi. Hetta er eitt beinleiðis úrslit av teimum mongu íløgum, Bakkafrost longu hevur gjørt í Skotlandi og av at virksemið sum heild er umskipað. Komandi árini er ætlanin at økja framleiðsuna av stórum smolti til 15 milliónir smolt á 500g í 2028. Smoltstøðin við Applecross verður víðkað enn meira komandi ár, og verður á stødd við størstu smoltstøðina í Føroyum, smoltstøðin við Strond.

Ætlanin er at byggja enn eina smoltstøð við Fairlie í Skotlandi. Hendan verður nakað størri enn smoltstøðin við Strond, og verður væntandi liðug í 2027.

Harafturat er ætlanin at byggja nýtt góðskingarvirki í Skotlandi. Virkið verður væntandi byggt í stigum og verður væntandi liðugt í 2028. 

Ætlanin er at vaksa alingina á sjónum í Skotlandi við nýggjum aliøkjum, útbýgging av verandi loyvum og við at flyta aliøkir út á djúpari vatn. Eisini er ætlanin at gera íløgur í nýggj skip. 

Bakkafrost hevur bundið seg til at minka um útlátið og taka hetta í stórum álvara. Tað er sera týdningamikið, at enn meira ferð verður sett á grøna orkuskiftið. Tískil eru 355 milliónir krónir settar av til grøna orkuskiftið í Skotlandi og í Føroyum.


Greinin varð fyrstu ferð løgd út 06. juni 2023

8 Leygardagur 10. juni 2023

Icelandair fer í fasta rutu til Føroya

Frá mai næsta ár fer íslendska flogfelagið undir regluliga ferðafólkaflúgving millum Keflavík og Vágar. Flogið verður fimm ferðir um vikuna at byrja við, og í juni verður farið upp á seks ferðir

(Savnsmynd)
SkrivaÐ:

Tíðindaskriv

Íslandska flogfelagið Icelandair hevur í tíðindaskrivi í vikuni boðað frá, at tey frá fyrsta mai komandi ár fara undir regluliga ferðafólkaflúgving millum Keflavík og Vágar. Tey fara frá byrjan at flúgva fimm ferðir um vikuna, mánadag, mikudag, hósdag, fríggjadag og sunnudag. Fyrsta juni verður farið upp á seks ferðir um vikuna, tá eisini verður flogið leygardagar.

- Hetta eru sjálvandi stórtíðindi fyri Vága Floghavn, og eg hugsi fyri føroyingar sum heild. Vit fegnast sum vera man um, at Atlantic Airways fer undir at flúgva til New York, men flúgvingin hjá Icelandair letur upp fyri heilt øðrum møguleikum, serliga fyri innkomandi ferðslu, sigur Regin I. Jakobsen, stjóri í Vága Floghavn.

- Icelandair flýgur til fimtan ferðamál í Norðuramerika, og við at Vága Floghavn gerst partur av rutunetinum hjá teimum verður munandi lættari hjá ferðandi úr Amerika og Kanada at leita sær hendan vegin, umframt úr so at siga øllum Europa. Eins og vit fyrr hava sæð vænta vit eisini í hesum føri, at ein nýggjur kappingarneyti á marknaðinum hevur við sær eitt heilt nýtt kundagrundarlag. Royndir okkara vísa, at nýggj flogfeløg í størstan mun byggja sína ferðslu á egin viðskiftafólk.

Icelandair fer at nýta propellflogfør av slagnum Bombardier Dash 8 Q400 til flúgvingina.  Hesi taka 76 ferðandi, og fer túrurin at taka umleið ein tíma og trý korter.

- Hetta er ógvuliga spennandi fyri menningina av føroyskari ferðavinnu, og tað er neyvan ivi um, at hetta fer at hava jaliga ávirkan á ferðslutølini hjá Vága Floghavn og føroyska ferðavinnu sum heild, sigur Regin I. Jakobsen at enda.

Greinin varð fyrstu ferð løgd út 08. juni 2023

9 Leygardagur 10. juni 2023

Atlantic Airways og Icelandair samstarva

Flogfeløgini ætla at gera eina sonevnda code-share avtalu, sum hevur við sær góðar møguleikar at selja setur hjá hvørjum øðrum

(Savnsmynd: Ólavur Frederiksen / Faroephoto)
SkrivaÐ:

Sverri Egholm

Atlantic Airways og Icelandair hava undirskrivað eitt sokallað LOI (Letter of Intent) um, at feløgini bæði ætla at styrkja samstarvið sínámillum við at skriva undir eina code-share avtalu. 

Atlantic Airways og Icelandair hava í fleiri áratíggju samstarvað við m.a. Interline-avtalum, sum innibera, at tað er gjørligt at selja pláss á flogførunum hjá hvørjum øðrum. Icelandair (fyrr: Flugfelag Islands) hevur fyrr flogið ímillum Føroyar og Ísland, og tá tey góvust, fór Atlantic Airways undir rutuflúgving til Íslands.

Nú fara bæði Atlantic Airways og Icelandair fara at flúgva upp á Føroyar, og har ætlanin er at gera eina code-share avtalu, sum hevur við sær enn betri møguleikar at selja setur hjá hvørjum øðrum. Icelandair fer at brúka teirra Q400 flogfør, sum taka 76 ferðafólk, til rutuna.

- Visjónin hjá Atlantic Airways er at knýta Føroyar nærri umheiminum. Í hesum sambandi er td. USA ein umráðandi marknaður fyri ferðafólk til Føroyar. Vit hava tí leingi arbeitt við at fáa eina code-share avtalu við Icelandair í lag soleiðis, at tað verður upp aftur lættari hjá amerikanarum at ferðast til Føroyar umvegis Ísland. Nú vóna vit, at avtalan kemur uppá pláss og verður til gagns fyri báðar partar, og vit eru sera spent at síggja úrslitið av henni, sigur Jóhanna á Bergi, stjóri í Atlantic Airways.


Greinin varð fyrstu ferð løgd út 08. juni 2023

10 Leygardagur 10. juni 2023

Tríggjar loyniligar viðurkenningar latnar á triðja sinni

Lagsfelagsskapurin Vitin hevur í ár heiðra Suna Merkistein, Viberg Sørensen og Ulrike Steuerwald

Súni Merkistein er ein teirra, ið fær viðurkenning (Savnsmynd: Ólavur Frederiksen)
SkrivaÐ:

Ingi Samuelsen

Vitin eitur ein sokallaður føroyskur lagsfelagsskapur, sum á hvørjum ári letur viðurkenning til fólk, ið hava gjørt okkurt serligt.

Tað serliga við hesum heiðurslønum er, at ongin veit, hvør stendur aftan fyri henda lagsfelagsskapin.

Tað er advokaturin Kári Davidsen frá advokatskrivstovuni Faroe Law, sum nú á triðja ári kunngerð hvør fær viðurkenningina.

Í tíðindaskrivi verður sagt, at endamálið er at heiðra viðurkenningarverdar úrmælingar, sum hava framt vala avrik, ið eru við til at bera føroysku tjóðini framá.

Heiðurin kann veitast bæði føroyingum og útlendingum uttan mun til húðalit, politiska ella átrúnaðarliga sannføring. Og verður sýndur viðkomandi við handan av einum heiðursbrævi og heiðursmerki.

Heiðursbrævið er ein staðfesting í pappírsskjali, har boðað verður frá grundgevingunum fyri tilnevningini av viðkomandi.

Heiðursmerkið er silvur- ella gulllagt bringupríði, sum er krossur við oyggjunum í miðjuni og áskriftini ”pro aris et focis” í bogaðum teksti omanfyri. Umframt sjálvt heiðursmerkið, hoyrir eisini ein silvur- ella gullløgd reversnál til.

“Pro aris et focis” merkir “fyri hjarta og heimi” og er eitt hugtak, ið gjøgnum søguna hevur verið knýtt at loyniligum lagsfelagsskapum, men eisini aðalsfamiljum.

Felagskapurin Vitin sigur seg vera óheftan av politiskum, átrúnaðarligum og fíggjarligum ella øðrum áhugamálum í síni meting av hvør verður heiðraður.

Ein lagsnevnd hevur ábyrgdina av Vitanum og tekur allar avgerðir um heiðurin. Lógin fyri lagsnevndina er ikki almenn, skrivar Kári Davidsen í tíðindaskrivinum.

Fyrsta handanin var í 2021, har tríggir persónar, hvør á sínum fakøki fingu heiðursmerki og heiðursbræv, sum eina tøkk fyri teirra íkast til menningina av føroyska samfelagnum. Tá vóru Pál Weihe, Jens-Kjeld Jensen og Jonhard Mikkelsen heiðraðir.

Onnur handanin var í 2022 har Vitin avgjørdi at lata trimum føroyingum heiðursmerki tá Jóan Pauli Joensen, Debes Hammershaimb Christiansen og Karin Kjølbro vóru heiðrað.

Triðja handanin verður í ár, har Vitin í ár hevur avgjørt at heiðra Ulrike Steuerwald, Suna Merkistein og Vibergi Sørensen.

Grundgevingarnar eru hesar:

[object Object]

Ulrike Steuerwald: Tú hevur við tínum áhaldandi og miðvísa granskingararbeiði innan fólkaheilsu, og við sera hepnari hond og framúr góðum úrslitum givið føroyinginum, og øðrum við, hjálp og vón í annars lívshættisligari støðu við deyðiligari arvaligari sjúku. Uttan títt íkast sótu enn fleiri føroyskar familjur og stúrdu fyri lagnuni hjá teirra kæru ella syrgdu skyldfólk og vinir.

Tú ert ein oddviti og ein fyrimynd.

[object Object]

Viberg Sørensen: Tú hevur í tínum drúgva arbeiðslívi við neyvum arbeiðslagi sinniliga og sakliga arbeitt fyri at vinna føroyingum betri rættindi á fiskivinnuøkinum. Rættindi, sum rúmkaðu munandi um okkara tilfeingi, ikki minst tá um uppsjóvarfiskin ræður. Eisini hevur tú tikið tøk at royna nýggjar, óroyndar leiðir innan fiskivinnuna, bæði tá talan er um at gagnnýta tilfeingi og at víðka um vitanargrundarlagið, sum er avgerandi fyri vøkstur og vælferð.

Tú ert ein oddviti og ein fyrimynd.

[object Object](Mynd: Birgir Kruse)

Suni Merkistein: Tú hevur í tíni yrkisleið við sera neyvum arbeiðslagi sinniliga og sakliga savnað vitan um og skjalafest søguligar føroyskar hendingar við bókaútgávum og skipaðum sjónvarps- og útvarpssendingum. Við tínum rúgvumikla arbeiði og tíni framúr miðling hevur tú lýst og drigið saman um søguligar hendingar, okkum øllum og komandi ættarliðum til gleði og gagns.

Tú ert ein oddviti og ein fyrimynd. 

Greinin varð fyrstu ferð løgd út 08. juni 2023

11 Leygardagur 10. juni 2023

Landsstýrið tikið 900 milliónir krónur í láni

Føroya Landsstýri tók í gjár eitt nýtt lán á 900 milliónir krónur. 550 milliónir av hesum skal brúkast til at rinda aftur lán, sum fellur til gjaldingar 27. juni. Restin er til landskassans gjaldføri

 
SkrivaÐ:

Ingi Samuelsen

27. juni í ár fellur eitt lánsbrævalán hjá Føroya Landsstýri, sum er 550 milliónir krónur, til gjaldingar.

Umframt endurfíggingina av teimum 550 milliónunum er neyðugt at taka 350 milliónir krónur afturat, fyri at taka atlit at mindstagjaldførinum, skrivar Landsbankin í dag.

Minstagjaldførið er 15 prosent av BTÚ (bruttotjóðarúrtøkuni) og var 3,05 milliardir krónur í 2022, men vaks við 350 milliónum til 3,4 milliardir krónur í 2023.  Hóast brottoskuldin við hesi eyka lántøku økist, so er nettoskuld landskassans tó enn tann sama, tí gjaldføri landskassans økist samstundis. 

Føroya Landsstýri tók tí í vikuni eitt lán á 900 milliónir krónur við at selja lánsbrøv. Lánsbrøvini eru seld í Føroyum og uttanlands.

Nýggja lánið er eitt 3-ára standandi lán, sum fellur til gjaldingar 19. juni 2026. Áljóðandi rentan er 3,625 prosent. Kursurin fyri lánið er 99,927 og effektiva rentan, sum bæði tekur hædd fyri áljóðandi rentuni og kursin, er tí 3,651 prosent.

Rentustøðið er hækkað nógv síðsta árið, og tað merkir eisini, at landskassin skal rinda meira fyri síni lán.

Landsbanki Føroya og Nordea Bank hava fyrireikað lántøkuna. Sølan av lánsbrøvunum gekk bæði skjótt og væl, eftirspurningurin eftir landskassans lánsbrøvunum var munandi størri, enn tær 900 milliónir krónurnar, ið tørvur var á, skrivar Landsbankin.


Greinin varð fyrstu ferð løgd út 08. juni 2023

12 Leygardagur 10. juni 2023

115 milliónir í vinningi

Tað hevur gingið framúr væl hjá felagnum Palli hjá Mariannu, sum er móðurfelag hjá trimum dótturfeløgum og sum eigur ognarlutir í níggju føroyskum feløgum

(Savnsmynd: Kiran Jóanesarson)
SkrivaÐ:

Birgir Nielsen, Nira

Tá roknskapurin fyri 2022 var gjørdur upp og lagdur fram á aðalfundinum hjá Pf. Palli hjá Mariannu 12. mai, lógu 115 milliónir krónur eftir í vinningi eftir skatt.

Úrslitið hjá sterka samtaksfelagnum í Klaksvík stavar bæði frá inntøkum frá fiskivinnuvirksemi við pelagisku skipunum Norðborg og Christian í Grótinum, men eisini frá alsamt øktum inntøkum frá íløguvirksemi í ymiskum vinnuvirksemi í Føroyum.

Rakstrarroknskapur

Samtaksroknskapurin hjá Pf. Palli hjá Mariannu vísir eina góða gongd fyri 2022.

[object Object]

Nettosølan vaks 107,5 milliónir krónur til 498,4 milliónir í 2022. Bruttoúrslitið vaks somuleiðis úr 205,3 milliónum í 2021 til 281,6 milliónir krónur í 2022.

Rakstrarúrslitið (ebitda) vísir ein vøkstur á 46,2 milliónir krónur til 132,9 milliónir krónur. Vøksturin er heili 53,3 milliónir krónur.

[object Object]

Úrslit av fíggjarpostum netto var 25,4 milliónir krónur, sum tó er væl minni enn í 2021, tá fíggjarpostar góvu 44,4 milliónir.

Partafelagsskattur í 2022 var 20,8 milliónir krónur, sammett við 15,5 milliónir í 2021.

Tilfeingisgjøld í alt vóru 63,4 milliónir krónur í 2022.

Ársúrslitið eftir skatt fyri 2022 var eitt avlop á 115,5 milliónir samanborið við 101,2 milliónir krónur í 2021.

Aðalfundurin samtykti at útluta 11,5 milliónir krónur út til partaeigarnar.

Fíggjarjavnin

Fíggjarjavnin hjá Pf. Palli hjá Mariannu samtakinum var við 2022 ársenda 1.392,1 milliónir ella stívliga 1,4 milliardir krónur.

Á ognarsíðuni eru størstu postarnir støðisogn, sum er føst ogn og fíggjarlig støðisogn, sum er virðið á dótturfeløgum og leyst knýttum feløgum.

Støðisognin í 2022 var íalt 555,6 milliónir, sammett við 504 miliónir krónur í 2021.Fíggjarlig støðisogn í 2022 var 222,5 milliónir sammett við 203,7 milliónir krónur í 2021.

Samlað støðisogn í 2022 var 778,1 milliónir krónur sammett við 707,7 milliónir í 2021. Og í umferð var í 2022 í alt 614 milliónir krónur, sammett við 488,8 milliónir krónur í 2021.

Serliga skal viðmerkjast, at tøkur peningur og virðisbrøv við ársenda 2022 í alt heilar 441,2 milliónir krónur sammett við 311,9 milliónir í 2021.

Pf. Palli hjá Mariannu er sera sterkt felag fíggjarliga, har ið eginognin í 2022 var 915 milliónir krónur.

Felagið hevur eina langfreistaða skuld í 2022 á 222 milliónir samanborið við 177 milliónir krónur í 2021.

Stuttfreistaða skuldin í 2022 var 165 mió.kr. sammett við 126,1 mió.kr í 2021.

Lyklatølini hjá Pf. Palli hjá Mariannu

Lyklatølini vísa eisini at talan hevur verið um eitt gott ár 2022.

[object Object]

Ognaravkastið í 2022 var 8,6 prosent, samanborið við 6,9 prosent í 2021. Eginpeningsavkastið í 2022 var 13,4 prosent, samanborið við 13,2 prosent í 2021. Tryggleikastigið, ella solvensurin í 2022, var 65,7 prosent, sum er tað sama sum í 2021. Gjaldførislutfallið hjá Pf. Palli hjá Mariannu var í 2022 heili 372,2 prosent, sum er áleið tað sama sum í 2021. Nevnast kann eisini at tøki peningurin umframt virðisbrøv við árslok 2022 vóru heilar 441 milliónir krónur.

Samanumtikið kunnu vit siga, at talan er um ein sera góðan 2022 roknskap hjá Pf. Palli hjá Mariannu. Talan er um eitt sera fíggjarliga sterkt felag, sum bæði hevur høgt trygdarevni og eitt sera gott gjaldførið.

Stjóri í Pf. Palli hjá Mariannu er Jan Petersen og nevndarformaður er Kristian Martin Rasmussen.

Skrásettir eigarar av partabrøvunum í Pf. Palli hjá Marinnu eru fýra holdingfeløg hjá Kristian Martin Rasmussen, Jón Rasmussen, Eyðun Rasmussen og Boga Rasmussen, sum allir hava verið virknir í reiðarínum í mong ár.

Í alt 117 starvsfólk í miðal eru knýtt at samtakinum Pf. Palli hja Mariannu sambært roknskapi felagsins.

Greiningin er gjørd av Birgir Nielsen frá ráðgevarafyritøkuni Nira Sp/f

Greinin varð fyrstu ferð løgd út 05. juni 2023

13
Leygardagur 10. juni 2023

Føroysku skipini effektivari enn norsk og íslendsk í august og oktober

Í oktober 2022 fiskaðu føroysku skipini í miðal 1,1 tons av makreli fyri hvønn siglda fjórðing, vísir greiningin "Mackerel Season 2022" hjá Fishfacts

 
SkrivaÐ:

Tíðindaskriv

Fishfacts hevur skrivað og givið út greiningina, “Mackerel Season 2022”, har
farið verður í dýpdina við norska, íslendska og føroyska fiskiskapinum eftir
makreli í 2022.

Hugt verður millum annað eftir:
• Hvat miðalveiðan er pr. skip?
• Hvør fiskar mest effektivt: Føroyar, Noreg ella Ísland?
• Hvar makrelurin verður fiskaður?
• Oljunýtslan hjá føroysku skipunum í miðal samanborið við norsku og íslendsku skipini?
• Hvør hevur lægsta CO2-útlátið fyri hvørt fiskað kilo av makreli?
• Aðrar greiningar

Við effektiviteti meinast veiðuúrtøkan fyri hvønn siglda fjórðing. Greiningin vísir millum annað, at føroysku skipini vóru mest effektiv í oktober. Tá fiskaðu føroysku skipini í miðal 1,1 tons av makreli fyri hvørja siglda sjómíl.

Næsthægsta úrtøkan var í august, tá fingu skipini í miðal eitt tons av makreli fyri hvønn sigldan fjórðing.

Hesar báðar mánaðirnar vóru tey føroysku skipini eisini tey mest effektivu samanborið við tey norsku og tey íslendsku skipini.

Big data, algoritmur og maskinlæra
Greiningin byggir á AIS-dátur, algoritmur og maskinlæru. Veiðihagtølini eru fingin til vega frá myndugleikunum.

- Vit hava meira enn 6.000 fiskiskip í skipanini, og hvørt tað einasta fiskiskip er knýtt at okkara egnað fylgisveinakervi. Fyri hvønn minutt, sum gongur, framleiða vit dátur um ferð, vind, ferðamynstur og annað, og tað merkir, at vit ein vanligan dag framleiða meira enn átta milliónir dátur – ella meira enn tríggjar milliardir dátur um árið, og tað er ikki einki, sigur Hanus Samró, medeigari í Fishfacts.

[object Object]Fiskiskapur eftir makreli - september 2022 - norsk, føroysk og íslendsk fiskiskip

[object Object]Frá vinstru. Hanus Samró, medeigari, og Óli Samró, stjóri og stovnari av Fishfacts

Greinin varð fyrstu ferð løgd út 08. juni 2023

14 Leygardagur 10. juni 2023

Faer Isles Distillery byrjar altjóða hópfígging

Seinna umfar av altjóða hópfígging byrjaði týsdagin

(Savnsmynd: Ólavur Frederiksen)
SkrivaÐ:

Tíðindaskriv

Nógv umrødda føroyska distillaríið Faer Isles Distillery byrjaði í vikuni sítt seinna almenna umfar av altjóða hópfígging. Málið er at útvega 6 milliónir krónur, sum fyrst og fremst skulu brúkast til at gera nýggjar íløgur á stykkinum hjá felagnum í Kvívíkshaganum umframt íløgur í grønari orkutøkni í framleiðslubygninginum í Vestmanna, so framleiðslan kann gerast meira umhvørvisliga burðardygg.

Felagið hevur rokkið einum týðandi máli við nú at vera í fullari whisky-framleiðslu. Harvið er truplasta tíðarskeiðið hjá einum nýggjum whisky-framleiðara av. Higartil eru brúktar 41 milliónir upp á verkætlanina, men tá eru allar neyðugar íløgur longu gjørdar.

Whisky skal búnast í trý ár á eikitunnu, áðrenn tað kann seljast á fløsku. Tískil væntast sølan at økjast munandi frá 2026. Faer Isles Distillery framleiðir umframt hágóðsku single malt whisky eisini vodka, akvavitt og ginn.

Fyrra umfarið av hópfígging í 2021 reisti knappar 7 milliónir krónur, tá íleggjarar úr 23 ymiskum londum settu pengar í felagið. Í dag eru 670 partaeigarar í Pf. Faer Isles Distillery. Bæði táverandi og núverandi útbjóðing og greiningartilfar eru góðkend av danska fíggjareftirlitinum.

Nýggja útboðið byrjaði fyri limum og verandi íleggjarum fríggjadagin, og longu fyrstu 24 tímarnar skrásettu fólk seg fyri 1 millión. Minstamarkið er 50 partabrøv á 110 krónur partabrævið.

Útboðið fer fram á heimasíðu felagsins, www.faer.fo. Har er ein íløguframløga at finna við tilfari um felagið og ætlanirnar fyri framman.


Greinin varð fyrstu ferð løgd út 06. juni 2023

15 Leygardagur 10. juni 2023

Nýggjur ráðgevi innan burðardygd

Seinastu árini hevur Føroya Arbeiðsgevarafelag merkt ein vaksandi eftirspurning eftir ráðgeving innan burðardygd. Fyri at nøkta nýggja tørvinum avgjørdi Føroya Arbeiðsgevarafelag fyrr í árinum at seta ein ráðgeva til at arbeiða við burðardygd burturav

Súsanna Berg sett sum ráðgevi innan burðardygd í Vinnuhúsinum
SkrivaÐ:

Tíðindaskriv

Súsanna Berg byrjaði í starvinum í farnu viku og skal nú til at mynda nýggja starvið. Í næstum er málið at seta nøkur netverk á stovn har t.d. tey, ið arbeiða við burðardygd, úti á ymisku fyritøkunum, kunnu hittast og tosa um felags avbjóðingar og uppskot til loysnir. Eisini er ætlanin at skipa ymiska førleikamenning bæði fyri tær fyritøkur, ið longu nú arbeiða við burðardygd og tær, sum nú ætla sær í gongd.

Ein fyritreyt fyri at nýggja starvið skal eydnast væl, er at útgangsstøðið altíð verður tikið í teimum avbjóðingum, sum vinnan hevur, og at starvið verður formað í tøttum samstarvi við vinnuna.

Tí vil Vinnuhúsið fegið frætta frá vinnuni um, hvørjar avbjóðingar ella ivamál hon hevur nú og hvat hon ynskir,  at Vinnuhúsið setur fokus á fyrst. Eisini vil Vinnuhúsið fegið  koma út at vitja fyritøkur og síggja umstøðurnar og hoyra um virksemi og hvørjar ætlanir eru fyri framman skrivar Vinnuhúsið á síni heimasíðu. 


Greinin varð fyrstu ferð løgd út 07. juni 2023

16 Leygardagur 10. juni 2023

Hakin settur í til triðja byggistig á Miðnámi á Kambsdali

Nú verður innilokað og bygt í tveimum hæddum við fleiri nýggjum stovum og nútímans køki. Løgtingið hevur játtað 94 milliónir til verkætlanina, sum eftir ætlan skal vera liðug um góð tvey ár

 
SkrivaÐ:

Agnar Prestá

Mikudagin var hátíðarhald á Miðnámi á Kambsdali, í sambandi við, at Djóni Nolsøe Joensen, landsstýrismaður við barna- og útbúgvingarmálum, setti hakan í og soleiðis formliga byrjaði útbyggingina av Miðnámi á Kambsdali.

Talan er um triðja byggistig, ið fer at hava nógv nýggj høli til undirvísing, umframt til mat.

- Handilsskúlin, sum var liðugur í 1990, og Studentaskúlin, sum var liðugur í 1993 vóru frá byrjan samanbygdir. Teir vóru í 2015 lagdir saman í nýggja stovnin Miðnám á Kambsdali, og í tí sambandi vóru nýggj lærarahøli, umsitingarhøli og bókasavn bygd uppí skúlan. Verandi bygningur er í einum fýrakanti við einum opnum garði í miðjuni – og tað er hesin, sum nú verður innilokaður.

Hetta skrivar heimasíða skúlans, ið víðari greiðir soleiðis frá, hvussu hetta verður gjørt.

- Her verður bygt í tveimum hæddum, soleiðis at ovara hæddin fer at hava nýggjar starvsstovur til alisfrøði, evnafrøði, lívfrøði og lívtøknifrøði. Niðara hæddin verður eitt stórt felagsrúm, sum knýtir saman bókasavnið, kantinuna og skúlahøllina og víðkar um møguleikarnar við øllum hesum trimum funksjónum umframt at vera eitt stórt felagsrúm, har høvi verður hjá næmingum at gera eitt nú bólkaarbeiði.

Útbyggingin fevnir, umframt nevndu høli, eisini um nýggjan køk. Verandi køkur er frá 1990 og varð bygdur til umleið 180 næmingar. Næmingatalið er í dag um 500 – og eisini starvsfólkatalið er økt tilsvarandi.

Tað eru Zeta arkitektar, sum hava teknað, og Spenn og SMJ hava projekterað. Búsetur stendur fyri byggiarbeiðinum, sum nú fer í gongd. Løgtingið hevur játtað 94 mió til verkætlanina, sum eftir ætlan skal vera liðug um góð tvey ár. Talan er um 1476 nýggjar fermetrar pluss nakað av umbygging, so verkætlanin fevnir íalt um 2167 fermetrar.

Við hesi verkætlan fær Miðnám á Kambsdali munandi betri umstøður við dagførdum serhølum og rúmligum felagshøli, skrivar kambsdalur.fo at enda.

Greinin varð fyrstu ferð løgd út 08. juni 2023

17 Leygardagur 10. juni 2023

Fyrsta pisan á Kambsdali floygd

Óluva Breiðaskarð gjørdist ársins fyrsta pisa á Miðnámi á Kambsdali

Óluva Breiðaskarð og Djóni Nolsøe Joensen, landsstýrismaður við barna- og útbúgvingarmálum (Mynd: Miðnám á Kambsdali)
SkrivaÐ:

Sverri Egholm

Mikudagin varð ársins fyrsta pisa floygd á Miðnámi á Kambsdali. Tað var Óluva Breiðaskarð, ið gongur á búskaparbreyt, sum henda dagin hevði støddfrøði sum sína seinastu lærugrein.

Óluva er tann 1009. pisan, ið fær prógv frá Miðnámi á Kambsdali síðan samanleggingina í 2015. Í sambandi við, at hakin henda sama dagin varð settur í til útbygging á Kambsdali, var landsstýrismaðurin við barna- og útbúgvingarmálum, Djóni Nolsøe Joensen, komin á dalin. Tey møttust í túninum, so landsstýrismaðurin fekk høvi at heilsa uppá nýfloygdu pisuna – og øvugt.

Sum siður er á Kambsdali, fær fyrsta pisan heiðurin saman við rektaranum at vinda merkið í húnar hátt – at fagna teimum, sum íhesar dagarnar fara at standa endaligu próvtøkuna og fáa húgvuna á høvdið – sum ímynd fyri avrikið.

Greinin varð fyrstu ferð løgd út 07. juni 2023

18 Leygardagur 10. juni 2023

4. b úr Eysturskúlanum vann Ársins Vitanarfróðu 2023

Tey høvdu gjørt frágreiðingina "Hvussu virka viskileður?" og fingu heiðurin handaðan á skúlanum í vikuni

- Vit hildu, at tykkara uppgáva var væl frágingin. Tit hava valt ein áhugaverdan undranarspurning, og hava sett nakrar góðar hypotesur, áðrenn tit fóru í gongd við at kanna. Spurningurin tit hava kannað er tikin úr gerandisdegum hjá øllum skúlabørnum
SkrivaÐ:

Tíðindaskriv

Týsdagin varð kunngjørt, at 4. b. úr Eysturskúlanum fekk heiðurin sum Ársins Vitanarfróðu 2023. Tað fingu tey fyri frágreiðingina: "Hvussu virka viskileður?".

Handanin fór fram á einum av “Glottunum” hjá miðdeildini í Eysturskúlanum. Tá tey møttu til hendan “Glottan”, sum er ein felagsløta fyri miðdeildina, vóru umboð fyri Nám, eitt læraraumboð og Granskingarráðið eisini møtt og avdúkaðu, at tey høvdu vunnið. Næmingarnir vistu ikki av hesum frammanundan, so tey vóru rættiliga ovfarin.

Ein dómsnevnd við fýra umboðum hevur lisið og mett um frágreiðingarnar. Hesi eru Jens Mortan Rasmussen, lærari, Sjúrður Hammer, granskari, Henny Dánialsdóttir, lærari og ráðgevi, og Brynhild Næs Petersen fyri Granskingarráðið. Henny Dánialsdóttir segði m.a. soleiðis, tá hon kunngjørdi vinnaran:

- Vit hildu, at tykkara uppgáva var væl frágingin. Tit hava valt ein áhugaverdan undranarspurning, og hava sett nakrar góðar hypotesur, áðrenn tit fóru í gongd við at kanna.

- Spurningurin tit hava kannað er tikin úr gerandisdegum hjá øllum skúlabørnum. Spurningurin tykist einfaldur, men sum tit vísa í frágreiðingini, so førir hesin eina røð av viðkomandi hypotesum við sær, sum tit duga væl at seta, kanna og svara.

- Kanningarnar vóru væl lýstar, og myndirnar vístu, hvussu tit hava arbeitt sum ordiligir granskarar fyri at svara tykkara undranarspurningi. Arbeiðið var væl skipað og vísti, at tit duga at brúka arbeiðsháttin hjá Vitanarfróða.

- Vit sóu, at tit eftir hvørja kanning við eygleiðingum komu fram til eina niðurstøðu í tykkara kanningararbeiði. Miðlingin av tykkara gransking, á næsta Glotta, er eitt fínt høvi at greiða øðrum frá um alt tað tit nú vita um viskileður.

- Samanumtikið, so var uppgávan greið og samanhangandi, og vísti sjálvstøðugt rannsóknararbeiði. Uppgávan var væl frágingin og tit dugdu væl at lýsa arbeiðsgongdina, bæði við teksti og myndum.

Síðani fekk flokkurin heiðursbrævið. Vinnandi flokkurin fær umframt heiðurin 5.000 kr. til flokkin og ein túr saman við granskarum, sum vit fara at leggja til rættis í felag.

Frágreiðingin hjá 4. b. úr Eysturskúlanum kann lesast her.

Fimm frágreiðingar komu inn frá tveimum skúlum, Kvívíkar skúla og Eysturskúlanum. Hvør bólkur, sum luttók, hevur fingið skreytblað við luttøkuváttan sendandi við telduposti. Av tí at frágreiðingarnar hjá teimum í Kvívíkar skúla eisini vóru á sera góðum støði, tók dómsnevndin ta avgerð í ár, at geva teimum eitt serstakt vísinda-herðaklapp, sum er ein granskaravitjan eftir egnum ynski.

Allar frágreiðingarnar kunnu síggjast her

Greinin varð fyrstu ferð løgd út 07. juni 2023

19 Leygardagur 10. juni 2023

Hagstovan: Færri doyggja av hjarta- og æðrasjúkum

Bæði hjá mannfólki og konufólki sæst ein stór minking í deyðstíttleikanum av hjarta- og æðrasjúkum, men við krabbamein er deyðstíttleikin lítið og einki broyttur síðan ár 2000

(Mynd: Hagstovan)
SkrivaÐ:

Alda Nielsdóttir

Síðani aldarskiftið eru hendar stórar broytingar í deyðleikanum hjá mannfólki og konufólki. Nógv færri doyggja nú av hjarta- og æðrasjúkum. Men við krabbameini er títtleikin lítið og onki broyttur, skrivar Hagstovan.

Við krabbameini er títtleikin øktur eitt vet hjá mannfólki og óbroyttur hjá konufólki.

Hjarta-og æðrasjúkur vóru 42 prosent av deyðaorsøkunum við aldarskiftið, og nú eru tær 25 prosent. Krabbamein var 24 prosent av deyðaorsøkunum við aldarskiftið, og tað er framvegis 24 prosent. Allar aðrar deyðaorsakir tá vóru 35 prosent, men nú eru tær 51 prosent.

Nýggjastu tølini um deyðaorsakir eru frá 2021, og tey vísa, at áður stóri munurin millum kynini er minkaður nógv. Í tali doyggja nakað fleiri mannfólk enn konufólk bæði av krabbameini og hjarta- og æðrasjúkum, men roknað í mun til fólkatalið er lítil og ongin munur millum kynini, skrivar Hagstovan.

Deyðatíttleikin hjá mannfólki av krabbameini er frá 2000 til 2021 øktur úr 1,7 pr. 1.000 mannfólk til 1,9, ið er ein lítil vøkstur. Samstundis er deyðatíttleikin hjá konufólki av krabbameini óbroyttur 1,9 pr. 1.000 konufólk bæði í 2000 og 2021.

Hjá báðum kynum sæst stór minking í deyðatíttleikan av hjarta- og æðrasjúkum, har títtleikin í 2021 er minkaður við einum triðingi av tí, hann var um aldarskiftið.

Greinin varð fyrstu ferð løgd út 03. juni 2023

20
Leygardagur 10. juni 2023

Hetta er tað, hvør fiskimaður droymir um

Vit hava 420 kassar, og so er alt fult omaná kassunum og upp undir dekkið. Lastin er full og lúkukarmurin við, sigur skiparin á Fiskivarða

Elmar Rubeksen, skipari á línubátinum Fiskivarða (Mynd: Sjómansmissiónin)
SkrivaÐ:

Føroyska Sjómansmissiónin

Gott veður og góðan fiskiskap, er tað hvør spentur fiskimaður droymir um. Tað er sjálvdan dreymurin gongur út, men tað kemur fyri.

- Tað hevur gingið væl, ja, rættiliga væl henda túrin. Vit hava 420 kassar, og so er alt fult omaná kassunum og upp undir dekkið. Lastin er full og lúkukarmurin við. Tað sigur skiparin á línubátinum Fiskivarða, Elmar Rubeksen.

- Vit hava roynt tveir dagar á Føroyabanka, og hava drigið 45 stokkar, sum svarar til umleið 175 stampar á 250 húkar, og hava umleið 50.000 pund, sigur hann.

- Vit hava bara fingið stóran fisk. Slagið er hýsa, longa og toskur og so nakrar havtaskur og annað. Toskarnir eru so stórir, at teir passa ikki í kassarnar og liggja tí omaná ovastu kassunum, sigur Elmar.

- Tílíkum túrum leingjast við støðugt eftir, men tað er sjálvdan teir lukkast so væl. Vit settu tvær setur og koma at selja fyri meira enn hálva millión. Hesin túrurin kemur væl við, tí tað hevur verið buldrasligt veður í vetur, og tá kemur lítið burturúr fiskiskapinum hjá hesum smáu bátunum, sigur hann.

- Juni mánaði sær gott út til veður, so vit vóna at tað eisini verður fiskur at fáa. Vit fara óivað út aftur á Bankan. Vit vóru sjey mans henda túrin, men vanliga eru vit seks, sigur Elmar.

Sjómanstrúboðarin vitjaði umborð hósdagin.

Greinin varð fyrstu ferð løgd út 08. juni 2023

21 Leygardagur 10. juni 2023

50 hvalir løgdu beinini í Miðvági

Gekk skjótt at drepa grindina, sum varð funnin vestur úr Søltuvík

(Mynd: Jn.fo)
SkrivaÐ:

Sverri Egholm

Tað var tíðliga týskvøldið, , at boðað var frá grind vestur úr Søltuvík. Nakrir bátar komu til grindina, og hon varð rikin inn á Miðvág.

Um 21 tíðina varð grindin hildin til í Miðvági, og talan er um einar 50 hvalir ella so.

40 bátar vóru við í drápinum sum tók umleið eitt korter.


Greinin varð fyrstu ferð løgd út 06. juni 2023

22 Leygardagur 10. juni 2023

Mønustingarin til springara klárur

Nýggju stingararnir eru gjørdir, og býttir út til sýslumenn og onnur í landinum

(Mynd: Grindamannafelagið)
SkrivaÐ:

Sverri Egholm

Í eina tíð hevur verði arbeitt við at menna nýggjan mønustingara til springara.

Ein útgáva hevur verið roynd, og royndirnar frá henni hava verið so mikið góðar, at nú eru gjørdir nýggir stingarar, sum eru býttir út til sýslumenn, og onnur í landinum, skrivar Grindamannafelagið á heimasíðuni.

Fyri at menna stingararnar víðari, verður heitt á øll grindafólk um at brúka nýggju stingararnar til springara, og um gjørligt bíða við drápinum, inntil springarastingari er komin á hvalvágna.

Greinin varð fyrstu ferð løgd út 09. juni 2023

23 Leygardagur 10. juni 2023

Lions letur Hoyr 50.000 krónur

Felagið fyri tey við hoyribreki og niðursettari hoyrn, Hoyr, ið arbeiðir nógv við tinnitus, fær gjørt nógv meira, nú tað hevur fingið ágóðan frá stórsteypadystunum í bæði hondbólti og fótbólti

Jóan Petur Hentze, forseti í Lions Club Tórshavn, saman við Ásu Olsen, forkvinnu, og Lív Lervig, nevndarlimi, tá ið Hoyr fekk ágóðan frá stórsteypadystunum í hondbólti og fótbólti
SkrivaÐ:

Tíðindaskriv

Hoyr er kanska eitt felag, ikki so nógv hevur verið at hoyrt til, og tað hevur eisini sínar góðu grundir, tí hóast felagið skjótt hevur 31 ár á baki, lá tað stilt í fleiri ár, men er nú komið í gongd aftur.

– Fyri einum trimum árum síðani kom lív í aftur felagið, sum eftir hesi stuttu tíð er komið upp á 80 limir, greiddi Ása Olsen, forkvinna í Hoyr, frá um felagið, tá ið tað fekk peningaligan stuðul frá Lions Club Tórshavn.

– Vit hava stórt sæð einki havt at arbeitt við, so tí var tað fantastiskt fyri okkum, at vit nú stóðu fyri tørni at fáa eina hjálpandi hond frá Lions. Tað er ein fantastiska kærkomin gáva, ið hevur nógv at siga, hvussu vit fáa arbeitt frameftir.

Munað hjá øllum
Dystirnir hjá kvinnum og monnum um Lionsbikarið í fjørsummar og stórsteypadystirnir í fótbólti í vár kastaðu so mikið av sær, at Lions kundi lata Hoyr tilsamans 50.000 krónur frá teimum fýra dystunum.

– Hoyr er felagið fyri fólk við hoyribreki og niðursettari hoyrn, og tað kann vera so øgiliga nógv ymiskt. Tí kunnu tað vera nógvir og ymiskir trupulleikar, ið okkara limir hava at dragast við, men vit hava arbeitt øgiliga nógv við tinnitus, sigur Ása Olsen.

– Hildið verður, at millum 10 og 20 prosent av okkum øllum hava tinnitus, so hetta rakar mong. Saman við norðmonnum og íslendingum hava vit havt eina verkætlan, ið hevur havt sera góð úrslit, tí hon munaði hjá øllum, ið vóru við. Millum annað ætla vit nú at stovna nakrar tinnitusbólkar.

Greinin varð fyrstu ferð løgd út 04. juni 2023

24 Leygardagur 10. juni 2023

Góð frítíðarhølir til fólkið á skipasmiðjuni

Hátíðardámur var á havnarlagnum á Skála fríggjadagin, tá gamla havnarskrivstovan lat upp sum uppihaldsstað fyri starvsfólk hjá MEST

 
SkrivaÐ:

Innsent

Í góðveðrinum seinasta fríggjadag var týðandi dagur hjá MEST á Skála, tá ið gamla havnarskrivsstovan, formliga lat upp, sum eitt uppihaldsstað fyri starvsfólk hjá MEST.

Talan er um gomlu havnarskrivsstovuna, har trý rúm eru innrættað til hvør sítt endmál. Karaoke, chill og sports lounge eru heitini á rúmunum. Øll rúmini eru útgjørd við skermum og útgerð, soleiðis at tey, ið nýta rúmini, eisini hava høvi til at síggja og lurta á sínum egna móðurmáli.

Á veggunum í rúmunum vóru eisini gamlar myndir frá Skipasmiðjuni, og júst myndirnar drógu føroyingarnar til sín, og dúliga varð reypað og prátað um søgur og minnir.

Hugskotið at nýta gomlu havnarskrivsstovuna til endamálið kom, tá ið talið av filipsoyingum byrjaði at økjast á MEST. Eitt, ið eyðkennir filipinar er tokkur teirra til karaoke. Og tá ið filipinar byrjaðu at syngja kareooke í býlinum, har fleiri onnur starvsfólk búgva, var móttøkan nakað ivasom.

- Heldur enn at broyta mentanina hjá filipinum, valdu vit at gera so at filipinar kunnu hava sína mentan her, segði Mouritz Mohr, tá ið hann beyð vælkomin.

MEST ger nógv fyri at starvsfólkini trívast, og hetta er ein liður í hesum. Á Skála starvast gott og væl 100 fólk, og av hesum búgva umleið 60 manns skamt frá Skipasmiðjuni. Tað er serliga við hesum starvsfólkum í huga, at gamla havnarskrivsstovan, er umvæld til at hýsa sosial starvsfólkatiltøk. 

[object Object]

[object Object]

Greinin varð fyrstu ferð løgd út 07. juni 2023

25 Leygardagur 10. juni 2023

Avtala við Undirhúsið um alment vesi

Nes kommuna fær rætt til at leiga eitt høli í kjallaranum í Mathiasa Pakkhúsi, sum verður innrættað til alment wc-høli

Haldor Gaardbo og Súni í Hjøllum, borgarstjóri (Mynd: Nes kommuna)
SkrivaÐ:

Tíðindaskriv

Seinnapartin mikudagin var hugnaløta í Undirhúsinum á Toftum, nú avtalan við Nes kommunu varð undirskrivað.

Súni í Hjøllum, borgarstjóri, undirskrivaði fyri Nes kommunu, meðan Haldor Gaardbo, formaður, undirskrivaði fyri Undirhúsið.

Á býráðsfundinum 30. mai í ár samtykti býráðið í Nes kommunu at gera avtalu við Undirhúsið á Toftum, skrivar heimasíðan hjá Nes kommunu.

Avtalan ber í sær, at Nes kommuna fær rætt til at leiga eitt høli í kjallaranum í Mathiasa Pakkhúsi, har kommunan fer at innrætta eitt alment wc-høli.

Avtalan kemur í gildi tann 1. januar 2024 og er galdandi í 20 ár.

Eftir summarfrítíðina fer býraðið at taka støðu til, hvør fær arbeiðið at innrætta hølið.

Annars gongur arbeiðið við at umvæla Mathiasa Pakkhús til nýtt Undirhús eftir ætlan. Til hugnaløtuna takkaði Haldor Gaardbo øllum, sum á einhvønn hátt higartil høvdu víst vælvild at stuðla byggingini av nýggja Undirhúsinum 

Greinin varð fyrstu ferð løgd út 08. juni 2023

26 Leygardagur 10. juni 2023

Spakin settur í verkætlanina við Kongaríkið

Hetta er ein gomul ætlan sum táverandi býráð arbeiddi við fyrst í 80'unum, men tað gjørdist ikki veruleiki. Men nú verður øðrvísi

Oddmar á Lakjuni, formaður í teknisku nevnd, og Karl Johansen, borgarstjóri í Klaksvíkar kommunu (Mynd: Klaksvíkar kommuna)
SkrivaÐ:

Sverri Egholm

Nú verður farið í gongd við at útvega fleiri parkeringspláss umframt at fáa veg til fleiri eldri sethús og randarhúsini millum Skáltavegin og Stangavegin, vanliga rópt Kongaríkið. Mikudagin var borgarstjórin, Karl Johansen, og setti 'spakan í'.

Klaksvíkar kommuna hevur sum mál, at øll sethús, har tað er møguligt, skulu hava veg til húsini. Ein raðfestingarlisti er gjørdur, og hevur Kongaríkið leingi ligið ovast á listanum.

Talan er um eina gamla verkætlan. Longu fyrst í 80’unum arbeiddi táverandi býráð við líknandi ætlanum, sum tó ikki gjørdust veruleiki. Nú er ætlanin tikin fram aftur, og borgarar í økinum kunnu gleða seg til betri parkeringsviðurskiftir, umframt at verkætlanin eisini ger ferðsluna á Stangavegnum munandi tryggari.

Oddmar á Lakjuni, formaður í teknisku nevnd, er fegin um, at arbeiðið nú fer í gongd.

- Tað er gleðiligt, at sethús fáa veg til húsini. Harafturat vísti borgarakanningin eisini, at tørvur er á at raðfesta ferðslutrygd og betri parkeringsviðurskifti, og tað meti eg, at hendan verkætlanin loysir á ein góðan hátt, sigur hann við heimasíðuna hjá Klaksvíkar kommunu.

Tríggjar milliónir krónur eru settar av til arbeiðið í ár, og arbeiðið fer eftir ætlan í gongd í næstu viku.

Greinin varð fyrstu ferð løgd út 09. juni 2023

27 Leygardagur 10. juni 2023

Nýggjur fyrstilærari í Kaldbak

Magnus Reimar í Króki, sum hevur røkt starvið seinastu mánaðirnar, tekur við starvinum 1. august

Magnus Reimar í Króki
SkrivaÐ:

Tíðindaskriv

Landsstýrismaðurin við barna- og útbúgvingarmálum, Djóni Nolsøe Joensen, hevur sett Magnus Reimar í Króki í starvið sum fyrstalærari í Kaldbaks skúla frá 1. august at rokna.

Magnus Reimar í Króki er 34 ára gamal og tók læraraprógv í Blaagaard / KDAS - UCC í Danmark í 2016.

Síðan lokna útbúgving hevur hann starvast bæði í donskum og føroyskum fólkaskúla. Tey síðstu trý árini sum lærari í Kaldbaks skúla, og síðan 1. februar í ár hevur hann harumframt verið virkandi fyrstilærari í Kaldbaks skúla, eftir at Anna Maria Reinert Jensen gavst fyri at gerast skúlastjóri í Vestmanna.

Magnus Reimar í Króki hevur fyrr verið virkin sum hondbóltsdómari í bestu deildini samstundis sum hann áður hevur verið venjari í ungdómsdeildini í bæði hondbólti og fótbólti.


Greinin varð fyrstu ferð løgd út 07. juni 2023

28 Leygardagur 10. juni 2023

Seturskampus: Dómsnevndin vigar nú seks uppskot

Arkitektakappingin um nýggjan høvuðsbygning til Fróðskaparsetur Føroya er av, og nú situr dómsnevndin og vigar tey seks uppskotini, sum arkitektarnir hava teknað

Ólavur Ellefsen, stýrisformaður á Setrinum, vísir arkitektunum kampusøkið á ástaðarfundi í vár. Sjálvur hevur hann kallað høvuðsbygningin, sum nú er teknaður, fyri “dukandi hjartað á Setrinum"
SkrivaÐ:

Tíðindaskriv

22. juni verður alment, hvør hevur vunnið stóru arkitektakappingina um nýggjan høvuðsbygning til Fróðskaparsetur Føroya, sum er hjartað í ætlanini um at savna Setrið í eitt kampus á Frælsinum og Debesartrøð í Havn.

Barna- og útbúgvingarmálaráðið og Landsverk bjóðaðu í vár undangóðkendum ráðgevum til at taka lut í arkitektakappingini, sum er skipað eftir reglunum hjá Arkitektafelag Føroya, og nú liggja seks teknað uppskot um høvuðssætið á borðinum.

Tey, sum hava teknað, eru SNA, MAP Arkitektar, Henning Larsen North Atlantic, Sp/f Kontrast og Cobe, Arkitektar99 og Big, umframt Zeta Arkitektar & Brim Arkitektar.

Kappingarreglurnar áseta, at kappingin er dulnevnd, og tað merkir, at ikki fyrr enn dómsnevndin er liðug at viðgera og viga uppskotini, fær hon kunnleika um, hvør hevur teknað hvat av teimum.

Í dómsnevndini sita Ólavur Ellefsen, stýrisformaður á Setrinum, Poul Geert Hansen, aðalstjóri í Barna- og útbúgvingarmálaráðnum, Hans Harryson, varadekanur og útbúgvingarleiðari á Setrinum, Nina Arge, arkitektur á Landsverki, Birita Wardum, býararkitektur í Tórshavnar kommunu, umframt tveir fakdómarar, sum eru valdir av Arkitektafelag Føroya: Thale Bjørnerheim, sivilarkitektur í Arkitekta- bólkinum Cubus og amanuensis á Arkitektaháskúlanum í Bergen, og Thomas Juel Clemmensen, professari í landslagsarkitekturi á Listaháskúlanum á Universitetinum í Trømsø, UiT. Eisini eru ráðgevarar uttan atkvøðurætt, sum hjálpa dómsnevndini, m.a. Martin Tvede Zachariasen, rektari.

Uttanhýsis serfrøðingabólkurin, sum landsstýrið herfyri setti til at eftirmeta Setrið, hevði sum eitt av fremstu tilmælunum at fáa bygt universitetskampus, sum hevur verið í umbúna í mong ár.

Serfrøðingarnir skriva soleiðis til aðalráðið í frágreiðingini:

“Allir áhugapartar eiga at skunda undir ætlanina at fáa eitt savnað universitetskampus í Havn, sum skal sniðgevast soleiðis, at fólk trívast við at læra og búleikast har. Sniðgevingin eigur at taka útgangsstøði í tørvunum hjá lesandi (student experience), atkomiligheit og akademiskari dygdargóðsku (academic excellence) og við tí í hyggju, at kampus skal draga bæði føroysk og altjóða lesandi at sær.”

Barna- og útbúgvingarmálaráðið og Setrið sendu í mars í ár serfrøðinganevndini eitt felags svar um hetta tilmælið, har skrivað varð:

“Kampusætlanin stendur sera ovarlaga á politisku dagsskránni. Ein arkitektakapping er í løtuni um ein nýggjan felagsbygning til Setrið, og vinnarin verður kunngjørdur áðrenn summarið 2023. Meira verður gjørt í 2023 og tey komandi árini fyri at tryggja fígging til nýggja felagsbygningin og til langtíðar kampusætlanina”.

Nær høvuðsbygningurin stendur liðugur, er óvist enn, men í svari til fyrispurning frá Anniku Olsen, tingkvinnu, um umstøðurnar hjá teimum lesandi á Fróðskaparsetrinum og plásstrotið, sum valdar, skrivar Djóni Nolsøe Joensen, landsstýrismaður, soleiðís 22. mai:

“Nýggi felagsbygningurin tekur nógv av hesum trýsti, tá hann vónandi stendur liðugur um eini 4 ár.”

Dómsnevndin skal meta um innkomnu uppskotini eftir hesum fortreytum: Atdráttarmegi og stimbrandi lestrarumhvørvi; funktionalitetur og smidleiki; samanspæl við nærumhvørvið; Aktitektonisk hugsjón og dygd; sosial, umhvørvislig og fíggjarlig burðardygd.

Sum áður nevnt, verður úrslitið av arkitektakappingini um nýtt høvuðssæti til Fróðskaparsetur Føroya almannkunngjørt tann 22. juni.

[object Object]Martin Tvede Zachariasen, rektari, úti á brúnni á Vinnuháskúlanum, tá arkitektarnir í kappingini komu á ástaðarfund í mars.

Sum ráðgevarar uttan avgerðarrætt í dómsnevndini eru Bárður Dam í Bajansstovu, verkætlanar- leiðari hjá Landsverki, Martin Tvede Zachariasen, rektari á Setrinum, Johan Ísak Suni Hansen, fyrisitingarstjóri á Setrinum, Páll Magnus Dam í Bajansstovu, lesandi á Setrinum, Vilhjálmur D. Jakobsen, Burðardygd, og Carl Mouritsen, byggifrøðingur á Viðlíkahaldsdeildini hjá Landsverki.

Greinin varð fyrstu ferð løgd út 07. juni 2023

29 Leygardagur 10. juni 2023

Sarah Ann er nú útbúgvin ákæri

Sarah Ann Bjarnadóttir Vinther var til endaliga rættarmálsroynd í síðstu viku. Hon er annar ákærin, sum er útbúgvin í Føroyum

Sarah Ann Bjarnadóttir Vinther, ákæri, og Katrin Thorsvig Hansen, høvuðsákæri. Katrin var sensor til rættarmálsroyndina hjá Sarah Ann fríggjadagin 2. juni.
SkrivaÐ:

Tíðindaskriv

Sarah Ann Bjarnadóttir Vinther hevur lokið útbúgvingina sum ákæri. Hon var til endaliga rættarmálsroynd 2. juni. 

Sarah Ann hevur undir útbúgvingini arbeitt sum ákærufulltrúi hjá ákæruvaldinum við Føroya Politi og er annar ákærin, sum er útbúgvin í Føroyum. 

Útbúgvingin sum ákæri tekur trý ár. Útbúgvingin er sett saman av einum ástøðiligum parti, sum eru skeið, sum eru fyriskipað av Ríkisadvokatinum. Í ástøðiliga partinum av útbúgvingini lærir fulltrúin gjølla um leiklutin sum ákæri, undir hesum hvørjar skyldur ein ákæri hevur, eins og fulltrúin fær undirvísing í avhoyringsteknikki og øðrum amboðum, sum kunnu nýtast í sambandi við rættarmál. Eisini lærir fulltrúin um tær skyldur ákæruvaldið hevur í sambandi við at tryggja løggildi og góðsku í arbeiðnum hjá politinum.

Í verkliga partinum tekur fulltrúin lut í dagliga arbeiðnum í ákæruvaldinum, millum annað við at møta fyri ákæruvaldið í rættarmálum í Føroya Rætti. 

Endaliga royndin sum ákæri er eisini sett saman av eini ástøðiligari roynd og eini verkligari roynd. Verkliga royndin er eitt vanligt revsimál, sum verður avgreitt í Føroya Rætti. 

Greinin varð fyrstu ferð løgd út 08. juni 2023

30 Leygardagur 10. juni 2023

Mona Maria nýggjur leiðari í Heilsuhúsinum

Mona Maria úr Fugloy hevur drúgvar leiðsluroyndir, og hevur stóran part av yrkisleið síni starvast innan eldraøkið í Danmark

(Mynd: Tórshavnar kommuna)
SkrivaÐ:

Sverri Egholm

Tórshavnar kommuna hevur sett nýggjan leiðara í Heilsuhúsinum í Heilsu- og umsorganartænastuni. Heilsuhúsið veitir tænastur til bæði heimabúgvandi borgarar og borgarar á røktarheimum í kommununi.

Staðsett í Heilsuhúsinum er heimatænastan, heimasjúkrarøktin, fysioterapeutar og ergoterapeutar, visitatión og Heilræði, sum er vitjunartænasta hjá heilsu- og umsorganartænastuni, móttøka og dygdarmennarar.

Umlættingar- og rehabiliteringsdepilin Urd er eisini skipanarliga partur av Heilsuhúsinum.

Nýggjur leiðari er Mona Maria úr Fugloy. Mona Maria er útbúgvin sjúkrarøktarfrøðingur umframt kandidatur í sjúkrarøkt (cand. Cur.) við sergrein í leiðslu og fakligari menning. Harafturat hevur Mona Maria eisini útbúgving innan leiðslu.

Mona Maria hevur drúgvar leiðsluroyndir bæði úr Føroyum og Danmark. Mona Maria hevur stóran part av yrkisleið síni starvast innan eldraøkið í Danmark, men eisini nøkur ár í Føroyum. Hon byrjar í starvinum 1. juli.

Greinin varð fyrstu ferð løgd út 09. juni 2023

31 Leygardagur 10. juni 2023

Hátrýstveður restina av juni

Sannlíkindini fyri góðum veðri restina av mánaðinum eru góð, siga tey á Veðurstovuni

(Mynd: vedur.fo)
SkrivaÐ:

Veðurstova Føroya

Hvussu verður veðrið restina av juni? Hvussu leingi fer hátrýstið at liggja? Og ber tað til at spáa veðrið so langt fram?

Hetta eru nakrir av spurningunum, veðurfrøðingar hava sett sær hesa vikuna. Veðrið í Føroyum er myndað av einum hátrýsti, sum hevur ligið sunnan fyri okkum í nakrar dagar. Veðrið hevur tí verið støðugt við lítlum vindi, hóast veðrið nær einum summarhátrýsti viðhvørt kann arga við skýggjum, támi, sirmi og mjørka. Tíbetur er skýlagið uppi yvir okkum ikki tjúkt, og tí hevur sólin sæð í nógvum støðum kring landið, tá ið nakað er ligið út á fyrrapartin. Tað eru serliga norðanfyri og eystanfyri, at sólin hevur verið nógv frammi, meðan sunnanfyri og vestanfyri hava havt løtur ella dagar við samdrignum lofti og í støðum mjørka.

Luftrákið hevur yvirhøvur verið vestaneftir, og skýggini fara í upploysn, tá ið tey reka í landnyrðing oman fyri fjøllini.

Sum viðurskiftini eru í lufthavinum í løtuni, so sær tað út til, at vit í Føroyum fara at hava hátrýstveður restina av juni. Leiðin, har lágtrýstini ferðast, er trýst norðureftir, úr Eysturgrønlandi ímóti norðara parti av Skandinavia. Í løtum viknar hátrýstið eitt sindur, og tá kunnu veik brúgvaløg úr lágtrýstum fara framvið nær við Føroyar, og um so verður, fara vit bert at merkja eitt sindur við lágum skýggjum og regni í støðum.

Tí kunnu vit rokna við, at veðrið í juni fer at halda fram. Vit fara hava løtur ella dagar við sól, men eisini løtur við skýggjum, támi og mjørka í støðum og bert heilt fáar dagar við regni, um tað verður nakað yvirhøvur. Síðst í mánaðinum fer luftrákið at vera sunnaneftir, og tá verður tað lýggjari og slavnari luft, sum fer at streyma ímóti okkum. Tá fara tað at vera fleiri skýggj oman fyri okkum og eisini tám og í støðum mjørki.

Men, tá ið vit tosa um veðrið, so er altíð eitt fyrivarni at taka. Vit vita øll, at óvissan veksur í forsagnunum, longri fram í tíðina vit fara.

Tó hava forsagnirnar leingi vænta veðrið, vit hava í hesum døgum við høgum trýsti, og at lágtrýstini ganga eina leið eystureftir norðan fyri Føroyar. Hinvegin, tá ið forsagnir broytast nógv, er óvissan um veðrið størri. Hetta merkir, at sannlíkindini fyri góðum veðri restina av juni mánað eru góð.


Greinin varð fyrstu ferð løgd út 05. juni 2023

32 Leygardagur 10. juni 2023

Fyrsta sperran komin upp

Arbeiðið at byggja nýggja langhylin í Havn gongur so mikið væl, at fyrsta sperran varð sett upp í gjár

(Mynd: J&K Petersen)
SkrivaÐ:

Sverri Egholm

Stórur dagur fyri byggingina av langhylinum í Gundadali. Fyrsta sperran var í gjár sett upp.

- Talan er um kempi-stórar límtræssperrur, sum viga góð 12,5 tons hvør. Tær eru 42 metrar til longdar, 2,75 metrar høgar, men einans 23 cm tjúkkar, upplýsir J&K Petersen, sum byggir langhylin.

Hetta er tann fyrsta av tíggju sperrum, sum varð sett upp í gjár. Gongur alt sum ætlað eru allar tíggju sperrurnar settar upp síðst í næstu viku.

Greinin varð fyrstu ferð løgd út 09. juni 2023

33 Leygardagur 10. juni 2023

Inntøkurnar hjá Eiðis kommunu í fjør vóru yvir 38 milliónir

Talan var um ein vøkstur á fýra milliiónir, samanborið við undanfarna roknskaparár. Talan er nú um nettoogn heldur enn nettoskuld

Inntøkurnar vóru hægri enn væntað, útreiðslurnar lægri enn væntað (Mynd: eidi.fo)
SkrivaÐ:

Agnar Prestá

Mikukvøldið 31. mai. samtykti bygdaráðið í Eiðis kommunu ársroknskapin fyri 2022 á almennum bygdaráðsfundi, ið var hildin í Kolshøll.

Eiðis kommuna boðar frá, at samlaðu inntøkurnar í 2022 vóru størri enn árið fyri. Tær vóru 38,4 milliónir krónur. Hetta vóru 4,7 millónir - ella 13,9 prosent - hægri enn mett var í fíggjarætlanini fyri 2022.

- Samanborið við undanfarna roknskaparár var talan um ein vøkstur á júst milliónir ella 12,5 prosent. Inntøkuvøksturin stavar frá einum vøkstri á øllum inntøkupostum – bæði í mun til seinasta ársroknskap og fíggjarætlan.

Sjálvar rakstrarútreiðslurnar í 2022 vóru beint undir 30 milliónir. Hetta var 1,1 millión (5,2 prosent) lægri, samanborið við fíggjarætlanina fyri árið.

Í 2022 gjørdi Eiðis kommuna íløgur fyri beint yvir fýra milliónir krónur. Íløgukarmurin í fíggjarætlanini fyri 2022 var 5,1 millión - eina millión hægri enn gjørdu íløgurnar. Størsti parturin av íløgunum er brúkt uppá Kolshøll, Gerðisveg, Korndalsgarð og skúlan.

Eiðis kommuna boðar til seinast frá, at langfreistaða skuldin var 5,4 milliónir krónur við árslok, og at tað í mun til í fjør er talan um nettoogn - heldur enn nettoskuld.

- Nettoognin við árslok 2022 er á 698.000 krónur í mun til eina nettoskuld á 3.760 t. kr. við árslok 2021.

Ársroknskapurin kann lesast her

Greinin varð fyrstu ferð løgd út 06. juni 2023

34 Leygardagur 10. juni 2023

Kristina Thede fær Sonnings Talentpris

Við heiðrinum fylgja 100.000 krónur

 
SkrivaÐ:

Ingi Samuelsen

Føroyski saxofonisturin Kristina Thede Johansen verður í ár heiðrað við viðurkendu donsku Sonning talentheiðurslønini.

Léonie Sonnings Musikpris er eins av heimsins størstu viðurkenningum fyri tónleikarar. Í sambandi við at heiðurslønin verður handað, verða eisini tíggju ‘talentprísir’ á 100.000 krónur hvør.

Og ein av hesum er 28 ára gamla Kristina Thede Johansen, sum hevur gjørt rættiliga vart við seg sum ein framúr saxofonleikari. Hetta varð kunngjørt í gjár.

Kristina byrjaði at spæla saxofon í Tórshavnar Musikkskúla sum 12 ára gomul. Í 2014 byrjaði hon á Det jydske Musikkonsesrvatorium og gjørdist í ár kandidatur í musikkpedagogikki og debuteraði sum solistur. Hon hevur eisini lisið í Finnlandi eitt skifti og hevur spælt sum solistur saman við Føroya Symfoniorkestri, Randers Kammerorkester og Aarhus Symfoniorkester.

Sama dag sum sonningsvirðislønirnar vórðu kunngjørdar í gjár, spældi Kristina Thede Johansen í Musikhuset í Aarhus, har hon var solistur í Tommasi Saxofonkoncert saman við Aarhus Symfoniorkestri.

Les meira her 

Greinin varð fyrstu ferð løgd út 08. juni 2023

35 Leygardagur 10. juni 2023

Dansibandsfestivalurin latið 154.000 krónur í stuðli

Eins og undanfarin ár, gevur festivalurin til pening til ymisk feløg. Dansibandsfestivalin 2024 verður í døgunum 3. og 4. mai 2024

Latið verður bæði lokalt og til feløg kring landið (Mynd: Suðurrás)
SkrivaÐ:

Tíðindaskriv

Dansibandsfestivalurin eydnaðist aftur í ár sera væl, ikki minst takka verið øllum teimum, sum løgdu leiðina til Vágs til tiltøkini á Dansibandsfestivalinum.

Eins og undanfarin ár, so hevur Dansibandsfestivalurin aftur í ár gjørt av at lata stuðul til ymisk feløg.

Í ár varð tilsamans latið 154.000 kr. í stuðli til VB, FC Suðuroy, Johannu TG 326, Eydnudeildina Svanarnir í Suðuroy, Beran, Reyða Kross, og Dronninglundferðina hjá Ungdómsdeildini hjá VB.

- Okur takka øllum fyri ein einstandandi Dansibandsfestival í 2023 og gleða okkum til Dansibandsfestivalin 2024, sum verður í døgunum 3. og 4. mai 2024.

Greinin varð fyrstu ferð løgd út 07. juni 2023

36 Leygardagur 10. juni 2023

Tann tíggjundi countryfestivalurin í røðini

Sørvágs Country- og Bluesfestivalur er um vikuskiftið

(Savnsmynd: Jens Kr. Vang)
SkrivaÐ:

Tíðindaskriv

Hetta er tíggjundi Countryfestivalurin, sum sørvingar skipa fyri.

Festivalurin fór av bakkastokki longu mikudagin við tiltaki fyri tey eldru. Hósdagin var Bassafestivalur fyri tey smáu.

Tónleikurin á teimukm báðum pallunum, Dungapallinum og Stakkapallinum, byrjaði í gjárkvøldið, har amerikanarin Chad Brock og Kristina Bærendsen vóru høvuðsnøvnini

[object Object](Mynd: Jens Kr. Vang)

Í kvøld verður tað Buddy Jewell úr Nashville, ið framførir á Dungapalli klokkan 22. Buddy hevur fingið stóra viðurkenning fyri sín countrytónleik í USA. Við  Grammy tilnevningum og heitinum "Ársins undirhaldari" í Country Gospel Music hevur USA av álvara tikið Buddy til sín sum yndis sangara og sangskrivara.

Skráðin fyri dagin í dag sær soleiðis út:

Kl. 14: TrøllaPætur og Omman (Stakkapallur)
Kl. 15.15: Barnaundirhald (Stakkapallur)
Kl. 16: Linedansarar frá Sørvágs kvøldskúla (økið uttan fyri kirkjuhúsið)
Kl. 18: Magni Christiansen (Dungapallur)
Kl. 19: Strámenn (Stakkapallur)
Kl. 20: Hallur Joensen (Dungapallur)
Kl. 21: Herborg og Ólavur (Stakkapallur)
Kl. 22: Buddy Jewell (Dungapallur)
Kl. 23.30: Son of Fortune (Stakkapallur)
Kl. 00.30: Tinganest (Dungapallur)
Kl. 01.30: Sommerson Band (Stakkapallur

Í alt eru tvey nøvn úr USA og 14 føroysk nøvn at hoyra á ársins festivali í ár.

Eisini verður skipað fyri busskoyring til Tórshavn í nátt klokkan 03.


Greinin varð fyrstu ferð løgd út 08. juni 2023

37 Leygardagur 10. juni 2023

Jada avlýsir konsert á G! festivalinum

Hon hevur avlýst allar konsertir uttanlands í summar, og tað er eisini galdandi fyri G! festivalin. Arbeitt verður við at finna ein góðan avloysara

 
SkrivaÐ:

Sverri Egholm

Jada, ið skuldi spæla á G! í ár, er við barn, og varð í síðstu viku innløgd við komplikatiónum.

Hetta hevur við sær, at hon í vikuni boðaði frá, at hon verður noydd at avlýsa allar konsertir uttanlands í summar, hetta er tíverri eisini galdandi fyri G! Festivalin, skrivar festivalurin í fráboðan.

- Avboðið kemur brátt við, men vit gleðast um, at støðan hjá henni og barninum er stabil, og gleða okkum at taka ímóti henni eitt annað ár, sigur G! festivalurin.

Í Gøtu eru tey nú í ferð við at finna ein góðan avloysara til sterku skránna.

G! festivalurin verður 13. til 15. juli.

Greinin varð fyrstu ferð løgd út 07. juni 2023

38 Leygardagur 10. juni 2023

G: Seks nøvn løgd afturat skránni

Talan er um føroysku Sakaris, Dania O. Tausen, Tamara, Supervisjón og Silvitni og svensku Hialösa

Hesi skulu øll framføra í Syðrugøtu í juli mánaða. Samanlagt 37 nøvn til G! eru nú kunngjørd
SkrivaÐ:

Tíðindaskriv

G! hevur í vikuni lagt seks nýggj nøvn afturat síni frammanundan umfatandi skrá. Føroysku Sakaris, Dania O. Tausen, Tamara, Supervisjón og Silvitni og svensku Hialösa. Tey standa øll fyri góðsku, men á hvør sín hátt.

Hialösa er ein svensk trio, ið spælir siðbundnan tónleik úr Norðurlondum. Trioin er í løtuni virkin við konserferðini “Scanian very old pop” Framførslan er bygd á siðbundið tónlistarligt tilfar, petti, sangar og nýggj verk. Hetta er siðbundið, forstýrandi og erligt.

Dania og Tamara eru báðar ungar songkvinnur úr nærumhvørvinum hjá G!, báðar við drúgvum royndum, og báðar útgávu aktuellar. 

Onnur soloplátan hjá Daniu kemur út í heyst og fyrsta staklagið kom í gjár. Hon hevur veruliga funnið sítt ljóð saman við sínum dugnaliga bólki. Dania er kend úr nógvum ymiskum sambondum, og vann blaðung Sement við bólkinum Reality Bytes og aftur í ár við Aggrasoppum. 

Men tað er undir egnum navni, at vit veruliga sleppa at uppliva songkvinnuna og yrkjaran Daniu. Tónleikurin er gløggur við sterkum melodium og spælandi tekstum, bornir av hennara heitu og vinsælu rödd. Hetta er tónleikur, ið fær fólk at steðga á. Hetta er lætt at svølgja, tó uttan at bera brá av lættisoppa. 

[object Object]Hesi skulu øll framføra í Syðrugøtu í juli mánaða

Tamara hevur seinastu árini arbeitt uttanlands við sínum tónleiki, úrslitið er higartil trý staklög hetta seinasta árið. Í heyst kemur fyrsta EP'in. Tamara hevur sínar røtur í Fuglafirði og Tanzania. Frá barnsbeini hevur hon skrivað tónleik, ið hon hevur framført við síni heilt serligu og vøkru rødd. Ljóðið er eitt bland millum RnB og Hip Hop og tekstirnir eru nærverandi og persónligir.

Sakaris hevur verið ein støðugur veitari av góðum konsertupplivingum og framúr popplögum, líka síðan debutplátuna í 2012. Hann hevur altíð levera, líkamikið um framførslan er á G! Pallinum, til eitt bingo í pensjonistafelagnum ella til ein trettan ára føðingardag. Í løtuni verður nýggjasta staklagið Thank You tráspælt í føroyskum útvarpi. Tónleikurin hevur verið lýstur sum J-Pop hittir 80 ára glamm popp, við einum broddi av oyðandi norðurlendskari vantrúgv. Sakaris er heilt egin, ljóðið er serstakt, og melodiirnir ótrúliga fangandi. 

Supervisjón er føroyskt gøtutekno, ið elektroniski tónleikarin og tónasmiðurin Lasse Jæger stendur aftanfyri. Hetta er larmutt, punkkent og teknokent og gerst heilt serligt, við endurtakandi og brotkendu nýtsluni av samplingunum av røddini hjá yrkjaranum Lív Mariu Róadóttir Jæger, hetta er nærum sum eitt eyka ljóðføri.  

Silvitni er eitt kvinnukór, sum varð stovnað í september í 2020. Silvitni syngur vakran og avbjóðandi kórtónleik undir kønari leiðslu av Cinthiu González Parada. Tær níggju songkvinnurnar hava drúgvar royndir sum kórsangarar, bæði í Føroyum og úti í heimi. Kvinnurnar, sum eru úr Føroyum, Niðurlondum, Týsklandi og Chile, syngja klassiskan og nútímans kórtónleik, ið er skrivaður bæði av föroyskum og útlendskum tónaskøldum.

Við hesum seks nøvnum eru vit uppi á 37 tónleikanövnum á G! og skráin verður heilt skjótt liðug.

Greinin varð fyrstu ferð løgd út 06. juni 2023

39 Leygardagur 10. juni 2023

Kirkjukonsertir á G!

Festivalurin fer inn í Gøtu kirkju har konsertir verða við Klingru, Gabriel Gold og Yann Tiersen

Gabriel Gold
SkrivaÐ:

Tíðindaskriv

Í samstarvi við prestin í Gøtu, skipar G! festivalurin í ár fyri kirkjukonsertum í Gøtu kirkju. Tríggjar konsertir verða í kirkjuni – við Klingru, Gabriel Gold og Yann Tiersen. 

Líka síðan byrjanina hevur G! havt festival kirkju, og á tann hátt bjóðað tí andaliga inn í festivalrúmið. Í ár fer festivalurin sjálvur inn í andaliga rúmið.

Kirkjukonsertir eru nakað heilt serligt. Kirkjurúmið er ein serligur karmur, ið er skaptur til djúphugsan, andaligheit, men eisini til sang og tónleik. Har sleppur tónleikurin at standa nakin í serliga kirkjuljóðinum.

Gabriel Gold
Gabriel Gold er tónaskald og margmiðlalistafólk úr San Francisco í Kalifornia og Reykjavík í Íslandi. Hann er kendur fyri sínar vokalar, ið eru ógvusligir og fjálgir samstundis, fyri sítt minimalistiska klaverspæl og ikki minst fyri sín bergtakandi grýtusláttur. Hann verður lýstur av Illuminate SF sum "ein gátufør rødd og tónleikur sum sendur teg á eina ferð gjøgnum bæði tær djypstu gleðirnar og sorgirnar inni í sál tíni." 

Afturat hesum hevur hann givið tvær EP'ir út, "Halo" (2015) og "Live at the Grace Cathedral" (2018), og arbeiðir í løtuni við einari útgávu sum er framleidd av Birgir Jón Birgisson, ið er sett at koma út í ár.

Harafturat arbeiðir hann uppá enn eitt listaverk, sum er eitt fleirsansaupplivilsi, hesa ferð við íblástri frá arktiska landslagnum og jøklunum.

Klingra
Klingra hevur eisini arbeitt við arktiskum evni á nýggju útgávu síni eftir, ið tekur støði í Føroyingahavnini í Grønlandi, og frásøgn frá abba tangentleikaran, Dánjal á Neystabø.

Klingra er nýstovnaður tónleikabólkur, við royndum tónleikarum, ið hava spælt í bólkum sum Jack White, Savage Rose, Afenginn, Eivør og Teitur.

Frumútgávan “…eftir” er nýliga útkomin, og bólkurin hevur júst verið á væleyðnaðari útgávukonsertferð í Norðurlondum, har ummælini hava verið góð.

Tað víðgonda og frígerandi í kvirruni hevur víst seg sera fruktagott fyri Klingru. Sprottin úr bólkinum Afenginn í 2020, blómar Klingra úr botni har alt óviðkomandi er lúkað burtur. Soleiðis skapar Klingra eitt egið rúm har limirnir við nærlagni rannsaka hvønn krók.

Úr hesum rúmi, gjøgnum sprungurnar í veggjunum, seyðrar ein ljóðmynd, sum er ein samanrenning av atmosferiskum poppi, klassiskum og elektroniskum tónleiki.

Tónleikurin og tekstirnir á føroyskum eru nágreiniliga lagdir til rættis, í eini roynd at skapa eitt listarligt rúm, sum bæði er komplekst og kensluborið.

Klingra vil bjóða lurtaranum inn í eina estetiska verð, sum skapar rúm til tankar og kenslur, har tíð og stað drukna í eini hugmynd.

Yann Tiersen
Yann Tiersen kenna ivaleyst føroyingar flest úr samstarvinum við Orku og við Ólav Jákupsson, Umframt úr filmstónleikinum til filmin “Amélie”, ið er spældur næstan eina milliard ferðir á Spotify.

Vælumtókti filmurin brúkti løg av trimum teimum fyrstu útgávunum hjá Tiersen sum ljóðspor. Men hann er nógv annað og meira enn bara “Amélie”.

Sum einstaklingur hevur hann spælt hópin av útgávum inn, gjørt áhugaverd samstørv við aðrar tónleikarar og lagsmiðir, skrivað tónleik til filmar.

Hansara tónleikur fevnir um nógv ymisk klassisk og nútímans ljóðførum, har serliga elektriski gittarin, klaverið, synthesisarar og fiólin hava ein stóran leiklut. Men rúm er eisini fyri øðrum, so sum melodika, xylofon, leikuklaveri, harpsichord, harmoniku og enntá eini skrivimaskinu.

Yann Tiersen sær seg sjálvan fyrst og fremst sum tónleikara, ið fokuserar uppá konsertferðir og at geva tónleik út. 

Greinin varð fyrstu ferð løgd út 05. juni 2023

40 Leygardagur 10. juni 2023

Hjartasangir í Hoyvíkar kirkju

Konsert verður týskvøldið við Maria Bonnet Høyer og Poul Skjølstrup Larsen

Maria Bonnet Høyer
SkrivaÐ:

Ingi Samuelsen

Týsdagin 13. juni kl. 19.30 verður konsert í Hoyvíkar kirkju við sangi og orgul- og klaverspæli.

Tað eru sangarinnan Maria Bonnet Høyer og organisturin og klaverleikarin Poul Skjølstrup Larsen, sum saman hava gjørt eina konsertskrá, sum tey kalla “Hjertekoncert” – “Hjartakonsert”.

Innihaldið í skránni eru sangir, sum kunnu setast í samband við bæði til tann jarðiska kærleikan og tann gudómliga kærleikan í øllum teim mongu sjónarhornum fyribrigdið finst í.

Sangirnir eru úr nógvum ymiskum pørtum av tónleikasøguni. Væl kendir klassiskir sangir, opera-ariir, norðurlendskir fólkasangir, úr sangleikum og filmstónleiki. Skráin verður eisini snikka til, so hon hóskar til stað og árstíð. Dentur verður lagdur á, at tað ikki bara er nakað fyri oyrað, men eisini tað sjónbæra samskiftið er í hásætinum – somuleiðis sambandið við áhoyrarnar.

Marie B. Høyer er sangari, musikpædagogur og verkstovuinstruktørur. Hon er útbúgvin kirkjusangari og fólkaskúlalærari og kirkjutónleikari í Sæby og Gershøj í Lejre á Sælandi.

Poul Skjølstrup Larsen var fyrst í 20 ár organistur í Christianskirkjuni í Fredericia har hann eisini var leiðari av dreingjakórinum, og síðan eisini í 20 ár organistur í kirkjuni í Løgumkloster. Hann er í Føroyum í samband við próvtøkur í orgulspæli í Tórshavnar musikkskúla. 

[object Object]
Poul Skjølstrup Larsen


Greinin varð fyrstu ferð løgd út 08. juni 2023

41 Leygardagur 10. juni 2023

Føroyskt sjálvstýri í miðdeplinum í Norðurlandahúsinum

Tað vóru vælupplagdir fyrilestrarhaldarar, sum greiddu frá til almenna tiltakið í Norðurlandahúsinum seinasta sunnudag undir yvirskriftini “Visjónin um einar sjálvstøðugar Føroyar - tá og nú”

Við kenda danska journalistinum Martin Breum sum orðstýrari høvdu Hans Andrias Sølvará, Liljan Weihe og Marjun Hanusardóttir framløgur fyri donskum felagsskapi (Mynd Jan Müller)
SkrivaÐ:

Jan Müller

Síðani Russland gjørdi innrás í Ukraina fyri góðum ári síðani hevur í støðugt størri mun verið varpað ljós á Arktis og harvið eisini á Grønland og Føroyar sum sjálvstýrandi øki í Ríkisfelagsskapinum.

Trygdarmál eru vorðin raðfest alsamt hægri, nú spenningurin millum Russland og Vesturheimin ikki hevur verið so høgur síðani Kalda kríggið. Støðan hevur so eisini fingið danir at geva Føroyum og Grønlandi  størri ans og hetta sást eisini nú um dagarnar, tá 25 limir í danska felagsskapinum “Udenrigspolitisk Selskab” vóru á námsvitjan í Føroyum. Somu fólk vitjaðu í Grønlandi í fjør.

[object Object]

Sjálvstýri fyri Føroyar var í miðdeplinum, tá Udenrigspolitisk Selskab úr Keypmannahavn vitjaði  Norðurlandahúsið eins og vitjað hevur verið  ymsa staðni í landinum alla hesa vikuna.

Undir yvirskriftini “Visjónin um einar sjálvstøðugar Føroyar - tá og nú” var alment tiltak hildið í Norðurlandahúsinum.

Til tiltakið í Norðurlandahúsinum seinasta sunnudag vóru framløgur og kjak á skránni við trimum føroyskum framløgum frá:

Hans Andrias Sølvará, søgufrøðingi
Liljan Weihe, løgtingskvinnu fyri Tjóðveldi
Marjun Hanusardóttir, fyrrverandi løgmansstjóra

Orðstýrari var Martin Breum, tíðindamaður og rithøvundi. Hann hevur seinastu árini víst serstakan áhuga fyri Arktis og hevur skrivað bøkur og verið sera virkin í almenna orðaskiftinum um viðurskiftini í hesum partinum av heiminum.

[object Object]

Endamálið við vitjanini hjá Undenrigspolitisk Selskab er sambært heimasíðuni hjá Norðurlandahúsinum at seta seg betur inn í Føroya søgu og at skilja, hvat føroyingar hugsa og halda um Danmark og restina av heiminum. Tí varð skipað fyri pallborðsfundi, har tríggir kendir føroyingar høvdu framløgur, sum snúgva seg um tjóðskap og visjónina um einar sjálvstøðugar Føroyar. 

Udenrigspolitisk Selskab í Keypmannahavn er sprottið úr mótstøðurørsluni ímóti týsku herðsetingini av Danmark undir seinna heimsbardaga. Evropa var stongt, mørkini landanna millum vóru merkt við píkatráði og harðskapi. Neyðugt var, at fólk fingu áhuga fyri umheiminum og fyri mentanum í øðrum londum. Í dag er heimurin broyttur, men tørvurin á talufrælsi, kjaki og vitan er vaksandi - hetta sama er galdandi fyri Føroyar, føroyingar og teirra vónir, dreymar og visjónir. Evropa er aftur merkt av kríggi og ófriði, og tørvurin á innlit, fatan og samrøðu tvørtur um lond og mentanir er aftur átrokandi.

Udenrigspolitisk Selskab er privatur felagsskapur, sum Fríðrikur krúnprinsur er verji hjá. Øll við áhuga fyri uttanríkispolitikki kunnu vera limir í felagsskapinum. Á odda fyri vitjanini í Føroyum stendur Charlotte Flindt Petersen, stjóri.

Greinin varð fyrstu ferð løgd út 09. juni 2023

42 Leygardagur 10. juni 2023

Peter Belli deyður

Danski sangarin hevur verið sjúkur í longri tíð, og doyði hósdagin, 79 ára gamal

 
SkrivaÐ:

Sverri Egholm

Danski sangarin Peter Belli er deyður, 79 ára gamal.

Hesum boðar plátufelag hansara, Target Group, frá.

Tað er við stórari sorg, at vit boða frá, at okkara elskaði maður, pappa, dadi og verpápi, Peter Belli, er farin, skrivar plátufelagið.

Upplýst verður, at Peter Belli doyði hósdagin eftir at hava verið sjúkur í longri tíð.

Familjan ynskir frið til at koma seg eftir stóra missin. Úlvurin hevur takkað fyri seg fyri seinastu ferð, skrivar Target Group.

Peter Belli er millum annað kendur fyri lagið "Ulven Peter", sum var donsk útgáva av "Lil' Red Ridin' Hood", men sum bleiv eyðkennislag hjá Belli.

Onnur kend løg eru "Hvis Jeg Var Arbejdsløs", "Helt Igennem Respektabel" og "København (Fra en DC-9)".

Greinin varð fyrstu ferð løgd út 09. juni 2023

43 Leygardagur 10. juni 2023

Mette Frederiksen: - Eg gloymi tykkum ikki

Men danski stjórnarleiðarin hevði onga umbering til grønlendingarnar ið eru raktir av snyrils-gøluni og sum eru vorðnir løgfrøðiligir faðiroysingar

(Mynd: KNR)
SkrivaÐ:

Ingi Samuelsen

Mette Frederiksen, forsætisráðkvinna, mátti leggja oyra til fortíðar donsku syndir, tá stjórnarleiðararnir í ríkisfelagsskapinum mikudagin komu til Hans Egedes Hus í Nuuk.

Knapt hálvthundrað fólk, sum eru partur av sokallaðu snyrils-gøluni og málinum um løgfrøðiligu faðirloysingarnar, mótmæltu tolin framman fyri húsið, har tíðindafundur skuldi vera í sambandi við ríkisfundin.

Hóast summarið skuldi verið komið, so var onki summar í luftini henda dagin í Nuuk, vindur og kalt.

Í røðum greiddu mótmælisfólkini frá tí órætti, sum myndugleikarnir hava gjørt móti teimum, og kravið er at danska stjórnin viðurkennir, at talan er um órætt. Og so ynskja tey eisini eina almennari umbering frá danskari síðu.

Forsætisráðkvinnan kom tó ikki við nakrari umbering. Men hon tók orðið, og takkaði mótmælisfólkunum fyri at tey vóru komin, og fyri teirra dirvi til at standa fram og fortelja teirra søgur.

Hon lovaði teimum eisini, at hetta ikki fer at vera gloymt.

- Tað gerst ikki meira sárbært, antin tað er ættarliðið undan ella ættarliðið eftir, sum tit hava mist og tosað um í dag. Eg veit væl, at hetta er trupult, og rørir tykkum djúpt. Tað rørir eisini meg. So túsund takk fyri, og eg gloymi ikki. Tað lovi eg, segði Mette Frederiksen, sambært knr.gl.

Múte B. Egede, formaður fyri naalakkersuisut takkaði eisini teimum uppmøttu og lovaði teimum, at landsstýrið stuðlar teimum.

[object Object](Mynd: KNR)

Eitt av mótmælisfólkunum var Uullat Bach, ið er ein av teimum nógvu, ið fekk lagdan snyril í lívmóðrina móti sínum vilja sum 15 ára gomul, og harvið var ein liður í ætlanini hjá donsku myndugleikunum at tálma grønlendska fólkavøksturin.

Hon er eisini ein av teimum 26 løgfrøðiligu faðirloysingunum, sum í mars vórðu sýtt endurgjald frá danska statinum. Tey kravdu 3,25 milliónir krónur til samans.

- Mítt ynski er, at staturin viðurkennir tað, ið er hent, og viðurkennir okkara krav um umbering og endurgjald, sigur hon við KNR.

Ein onnur millum mótmælisfólkini var 57 ára gamla Arnaq Johansen, ið fekk sett snyril upp í 1978, tá hon var 12 ára gomul.

- Eg møti upp til mótmælistiltakið, tí eg haldi, at øll skulu hoyra, hvat eg havi upplivað, og at eg ikki eri tann einasta, sigur hon. Tað er bert eitt hálvt ár síðani, at hon fekk dirvi til at standa fram og fortelja um hetta, sum hevur nívt hana nógv.

Áðrenn statsleiðararnir fóru inn í Hans Egedes Hús, stillaðu tey seg saman við mótmælisfólkunum, tóku í hondina á hvørjum øðrum, og stóðu eina løtu í tøgn til heiðurs fyri tey, ið eru rakt av hesum málum.

Fyri Klaus Frederiksen, ið var ein av fyrireikarunum av mótmælistiltakinum, gav tað nýggja vón um, at tey raktu fara at fáa eina umbering og endurgjald frá danska statinum.

- Eg legði merki til, at hon segði, at eitt brotsverk er framt. Tað er stórt at siga av einum statsleiðara til okkum faðirloysingar og til tær kvinnur, ið eru raktar av snyrils-gøluni, segði hann við KNR.


Greinin varð fyrstu ferð løgd út 08. juni 2023

44 Leygardagur 10. juni 2023

Mette F. hevur ongar ætlanir um at gerast Nato-aðalskrivari

Vísir aftur allar søgur, um at hon er í uppskoti at avloysa Jens Stoltenberg tá hann gevst í september

Mette Frederiksen og Joe Biden hittust í Washington í gjár (Mynd: EPA)
SkrivaÐ:

Ingi Samuelsen

Danska forsætisráðkvinnan, Mette Frederiksen, er ikki upp á tal at gerast nýggjur aðalskrivari í Nato-verjusamgonguni.

Tað undirstrikaði hon í Washington mánadagin í sambandi við vitjan hennara hjá Joe Biden, forseta og Williams Burns, CIA-ovasta.

- Eg havi fyrr sagt, at eg ikki eri upp á tal til nakað annað starv, enn tað eg havi nú, og henda støðan er ikki broytt eftir fundin við amerikanska forsetan, segði Mette Frederiksen við tíðindafólk uttan fyri Hvítu húsini í gjár.

Nógv verður gitt um, hvør skal avloysa norska aðalskrivaran, Jens Stoltenberg, tá hann gevst í embætinum í september. Fleiri eygleiðarar hava víst á Mette Frederiksen sum eitt gott boð, men hetta avvísir hon nú sjálv staðiliga. 

Greinin varð fyrstu ferð løgd út 06. juni 2023

45 Leygardagur 10. juni 2023

Donald Trump ákærdur

Kann enda í fongsuli innan forsetavalið

 
SkrivaÐ:

Jan Müller

So hendi tað, sum allur heimurin hevur bíðað eftir. Fyrrverandi amerikanski forsetin Donald Trump er loksins vorðin ákærdur fyri brotsverk. Talan er um loyniligu skjølini hann tók við sær úr Hvítu Húsunum eftir seinasta forsetaval. 

[object Object]

Serstaki ákærin, Jack Smith, sum løgmálaráðharrin Garland í fjør setti til at kanna fleiri mál, ið Donald Trump er partur av, lat fríggjanáttina ta fyrstu bumbuna falla. Hann hevur nú nóg mikið av prógvum til at kunna ákæra Donald Trump í málinum um handfaringina av loyniligu skjølunum, ið Trump av sínum eintingum tók við sær til heim sítt í Florida.

Fleiri av skjølunum verða mett at kunna skaða trygdina hjá USA, um tey koma í skeivar hendur. 

Trump hevur fingið boð um at møta í dómhúsinum í Miami týsdagin. Sambært bretska blaðnum The Guardian, snúgva ákærurnar seg um, at Trump vitandi hevur tikið og goymt tilfar um tjóðartrygdina. 

Málið um loyniligu skjølini vaktu sera stóran ans í fjør, tá FBI rannsakaði húsini hjá Trump í Mar-a-Lago í Florida. Tá vórðu funnin 13.000 skjøl, harav 100 vórðu merkt sum klassifiserað. Ein av sakførarunum hjá Trump hevði annars sagt frá, at øll slík skjøl vórðu latin aftur til Hvítu Húsini. 

Við hesi ákæruni er Trump ákærdur í tveimum málum. Í mars varð hann ákærdur í máli í New York um at hava goldið fyrrverandi pornostjørnu pening fyri at tiga. Í tí málinum hevur hann sagt seg vera ósekan. Fleiri høgtstandandi republikanarar hava úttalað, at talan er um ein svartan dag í amerikanskari søgu. 

Amerikanskir miðlar høvdu annars roknað við, at ákæra fór at verða reist í málinum um álopið á Kongressina, har fleiri kanningar vilja vera við, at Trump var upphavsmaðurin til ta hendingina. Nú verður hildið, at serstaki almenni ákærin Smith hevur valt málið um loyniskjølini fyrst, tí tað er bæði skjótari og lættari at handfara og at prógvini eru so mikið góð, at málið kann avgreiðast innan rímuliga tíð. 


Greinin varð fyrstu ferð løgd út 09. juni 2023

46 Leygardagur 10. juni 2023

FNU formaður: - Mugu venja okkum við vindmyllur

Vit mugu venja okkum við at síggja vindmyllur, sum verða settar upp, sigur Jón Kragesteen

Jón Kragesteen, formaður í FNU heldur, at vit mugu venja okkum við at síggja vindmyllur í føroysku náttúruni, tí hesar er neyðugar fyri at sleppa undan oljuni (Mynd ÚF/KVF)
SkrivaÐ:

Jan Müller

Tað sigur Jón Kragesteen, formaður í Føroya Náttúru- og Umhvørvisfelag, FNU, nú ætlanin er at seta vindmyllur upp í Klivaløkshaga á Sandoy. Hetta sigur hann við Útvarpið hjá KVF, nú borgarafundur hevur verið um ætlanina at seta upp fimm vindmyllur í Sandoynni. 

Jón Kragesteen sigur í samrøðu við ÚF, at vindmyllur egna seg væl í Føroyum, tí vit hava so nógvan vind. Harvið telist hann og felagið hann umboðar, FNU, millum teirra, sum eru fyri ætlanini at seta upp vindmyllur í Sandoynni.

Á borgarafundinum mikukvøldið løgdu umboð fyri SEV og Umhvørvisstovuna fram ætlanina at gera Sandoynna til part av samlaða grøna orkuskiftinum í Føroyum.

Men áðrenn spakin verður settur í skulu bæði myndugleikar og fólk á staðnum hoyrast. Tað hendi so í vikuni. Har møttu fólk, sum bæði eru fyri fyri ætlanini og ímóti. Tey, sum eru fyri at seta upp vindmyllur í oynni, siga, at tað er neyðugt at seta vindmyllur upp skulu vit sleppa undan at brúka olju. Tey, sum eru ímóti, siga, at vindmyllurnar skemma náttúruna.

Verkætlanin at seta upp vindmyllur í Sandoynni er ein partur av eini heildarætlan fyri allar Føroyar, har arbeitt verður við at seta upp vindmyllur kring alt landið. Hesar skulu so avloysa nýtsluna av olju í føroysku orkuskipanini og harvið vera við til at gera Føroyar meira grønar.

Frammanundan eru settar upp vindmyllur nærhendis Havnina, í Eysturoy, í Vestmanna og í Suðuroy. Endamálið við at gera íløgur í vindmyllur á landi eru at gera Føroyar heilt grønar á elorkuøkinum á landi innan 2030.

Greinin varð fyrstu ferð løgd út 08. juni 2023

47 Leygardagur 10. juni 2023

Varpa ljós á Føroyar sum veitara til orkuútbyggingar

Nógv bendir á, at bretskir myndugleikar í næstum fara at geva grønt ljós til útbygging av risastóru Rosebank olju- og gasskelduni nær Føroyum. Tað kann gerast eitt gott høvi hjá føroyskum fyritøkum at bjóða sínar tænastur fram

FOÍB, Føroya Orkuídnaðarbólkur á vitjan á høvuðstøðini hjá norska orkufelagnum Equinor í Aberdeen. Fv. Jákup Øregaard, leiðari fyri altjóða boringum hjá Equinor, Arne Gürtner, stjóri í Equinor, Jan Müller, stjóri í FOÍB og Louis Wilson, umboðsmaður hjá FOÍB i Bretlandi
SkrivaÐ:

Jan Müller

Útbyggingin av Rosebank er mett at kosta millum 70 og 80 milliardir krónur. Gongst sum ætlað verður farið at bora fleiri framleiðslubrunnar longu  í 2025 fyri at gera klárt til, at  framleiðsluskipið Knarr kann byrja framleiðsluna í 2026. Tað verður í løtuni nútímansgjørt til uppgávuna. Eisini fer gassleiðing at verða løgd frá Rosebank til lands. Tá framleiðslan verður uppá tað mesta, fer hon at vera umleið 70.000 tunnur av olju um dagin umframt 44 mió. kubikkføtur av gassi fyrstu 10 árini.

Tað er greitt, at tá ein slík nýggj og stór verkætlan fer av bakkastokki so nær føroyska markinum, vekir tað sjálvandi eisini ans í Føroyum. Er hetta tí nakað, sum føroyskar fyritøkur kunnu gerast partur av og harvið liva upp til ynskini hjá fleiri landsstýrum um at gera Føroyar til ein tilfeingisdepil í Norðuratlantshavi. Og kann slík útbygging við nýggjum undirstøðukervi nær við føroyska landgrunnin fáa ávirkan á royndirnar at fara undir aftur leiting eftir kolvetnum í Føroyum?

[object Object]Equinor, sum í dag arbeiðir bæði við olju og gassi eins og havvindmyllum, er sera virkið í Bretlandi. Rosebank har norðuri við føroyska markið fer at hava alstóran týdning fyri bretsku veitingartrygdina eins og fyri arbeiðspláss og vinnuna. Longur suðuri út fyri Aberdeen, er Equinor við at seta upp heimsins størstu havindmylnulund, Hywind. 

Til tess at kunna svara slíkum spurningum gjørdi FOÍB, Føroya Orkuídnaðarbólkur, av at fara til Aberdeen í Skotlandi, har tær mest týðandi avgerðirnar um orkuframtíðina á Atlantsmótinum, sum er økið millum Hetland og Føroyar, verða settar út í kortið og tiknar.

Eftir ein góðan dialog við Sjóvinnufelagið, hvørs limir fegnir síggja nýggjar uppgávur á olju- og gassleiðunum við markið, var kósin sett móti Aberdeen, sum mong ættarlið av føroyingum hava vitjað. Á skránni vóru vitjanir hjá bæði vinnulívinum og hjá myndugleikunum. Til tess at verða væl ílatin at kunna um føroysku veitaravinnuna og annars gongdina her øll árini við oljuleiting, var stjórin á Atlantic Supply Base í Runavík, Eli Lassen eisini við í ferðalagnum saman við Jan Müller og Louis Wilson frá FOÍB.

Endamálið við vitjanini var bæði at kunna seg við orkutilgongdina í Skotlandi sum heild og her serstakliga í økinum eystan fyri Føroyar, eins og at kunna vinnu og mynduguleikar har um støðuna í Føroyum, har fjølbroytta veitaravinnan er tilreiðar at bjóða fram sínar tænastur í sambandi við møguligar útbyggingar eystan fyri markið. 

Hetta kann gerast sera aktuelt, nú Rosebank keldan liggur so nær Føroyum. 

[object Object]Rosebank er norðasta (grøn/reyða) keldan skamt frá føroyska markinum 

Sambært umboðsmanninum hjá FOÍB í Bretlandi, Louis Wilson, sum skipaði fyri vitjanini, bendir nógv á, at avgerðin um at útbyggja stóru olju- og gasskelduna Rosebank skamt frá føroyska markinum verður tikin í hesum mánaðinum. Bretskir myndugleikar hava gjørt greitt, at teir fara at geva grønt ljós til útbyggingina í næstum, nú fyristøðufelagið Equinor eisini er klárt til at taka endaliga avgerð um útbyggingina. Ein stórur partur av fyrireikingunum til útbyggingina er longu í gongd, eitt nú verður eitt framleiðsluskip gjørt klárt til at kunna byrja framleiðsluna innan góð trý ár.

Louis Wilson sigur, at vónandi verður eisini møguleiki hjá føroyskum veitarafyritøkum at bjóða seg fram við vørum og tænastum, nú Rosebank keldan liggur so tætt við føroyskt øki, tó at hetta ikki nýtist at vera nøkur sjálvfylgja. Til ta tíð mugu føroyskar fyritøkur so kunna vísa, at tær eru kappingarførar. Tað veldst so eisini um, hvat tað eru fyri tænastur, sum talan kann vera um bæði í sambandi við eina útbygging og seinni veruliga framleiðslu.  

- Vit hava m.a. vitjað hjá játtandi eftirlitsmynduleikanum, NSTA, North Sea Transition Autorithy og hjá orkufelagnum Equinor. Hóast miðjað verður móti at brúka lokalar fyritøkur til veitingar í stóran mun, so tykist einki at vera til hindurs fyri, at eitt nú fyritøkur í Føroyum, sum kunnu veita kappingarførar vørur og tænastur, eisini kunnu fáa lut í útbyggingini og somuleiðis seinni í rakstrinum.

- Eg haldi ikki eg taki munnin ov fullan, tá eg sigi, at føroyskar fyritøkur eru væl fyri at kunna átaka sær uppgávur í hesi vinnuni, vælvitandi, at tær í mong ár vóru við til at veita vørur og tænastur til ikki færri enn 9 leitiboriverkætlanir á føroyska landgrunninum. Og so ikki at gloyma væleydnaðu umvælingina av West Hercules boripallinum á Skálafjørðinum. 

Fyri bara at nevna eina slíka tænastu, so skuldu Føroyar ligið væl fyri og verið vælegnaðar til at taka sær av eitt nú manningarskifti á skipum og pallum heldur Louis Wilson.

- Um vit ímynda okkum eina støðu, har tú skal brúka tyrlu at flyta manning til Hetlands ella Føroyar, hava vit í Føroyum ein stóran fyrimun. Sumburgh flogvøllurin kann einans bjóða flogsamband við Skotland, meðan vit í Føroyum hava samband til Kastrup, ein altjóða flogvøllur, fleiri ferðir dagliga, eins og sambond eru úr Føroyum við  fleiri aðrar floghavnir alt frá Oslo, París, Barcelona og skjótt eisini New York.  

Eisini eru Føroyar sera væl fyri við nútímans gistingarhúsum samanborið við t.d. tey í Hetlandi. Í heila tikið kann henda fyrsta stóra orkuútbyggingin tætt við Føroyar gerast ein royndarpallur hjá føroyskari vinnu og kanska eftir tað entá ein lopfjøl til aðrar møguligar útbyggingar í sama øki, her eitt nú Cambo, sum liggur enn nærri markinum og sum kann verða góðkend til útbygging seinni í ár ella komandi ár.  

[object Object]Open Door økið stendur opið fyri útlendskum orkufeløgum at søkja um leitiloyvi. Ein gamal kenningur var Statoil. Í dag eitur hann Equinor. Um felagið aftur fer at hyggja eftir føroyaøkinum er enn óvist. Men við útbygging av keldu nærhendis, er ikki so langt til Føroya 

Louis Wilson hevur fylgt  gongdini á orkuøkinum í mong ár og hevur verið eitt kent og afturvendandi andlit á flestu oljumessunum í Aberdeen seinastu árini. Saman við stjóranum í FOÍB, Jan Müller, hevur hann eisini roynt at marknaðarføra Føroyar sum maritiman tilfeingisdepil í Norðuratlantshavi eins og hjálpt at kunna um føroysku undirgrundina og tess Open Door skipan til leiting eftir olju og gassi. 

Í tráð við broytingar í tíðini hevur FOÍB eisini lagt seg eftir miðvðist at fylgja við tí grøna orkuskiftinum, sum eitt nú fer fram í grannalagnum og í umheiminum, og sum eisini fer at síggjast aftur í útbyggingunum við markið.  

Her verður nevniliga gjørt eitt stórt arbeiði fyri at minka um útlátið og fer Rosebank, tá klárt er til at fara undir framleiðslu um nøkur fá ár, at vera í heimsflokki, hvat viðvíkur sera lágum útláti.

Ætlanin er at elektrifisera framleiðsluna umborð á skipinum frá vindmyllum á landi ella til havs. Hvør veit, tann tíðin kemur kanska eisini, tá havvindmylnulundir eystan fyri Føroyar kunnu vera við til at elektrifisera pallar í bretskum øki og kanska entá á føroyska landgrunninum skuldi tað hent, at fund verða gjørd her eisini. Tað er so eisini politikkurin hjá hsum landsstýrinum at hava dyrnar opnar fyri nýggjari leiting.

[object Object]Framleiðsluskipið Knarr, sum í løtuni verður nútimansgjørt til at arbeiða á Rosebank kelduni 

- Vit halda tað verða av stórum týdningi fyri føroysku orkuframtíðina at fylgja við, hvat okkara grannar gera og eisini læra av teimum og øvugt, sigur Jan Müller, stjóri, sum eisini vónar, at slíkar ferðir sum henda í Aberdeen kunnu byggja brýr og vera við til at fáa orku- og íløgufeløg at lata upp eyguni fyri framtíðar orkumøguleikum í Føroyum eisini. 

- Flótandi havvindmyllur eru “in” í løtuni, og í øllum okkara grannalondum eru hesar ovast á listanum, tá tosað verður um grøna orkuskiftið. Vælvitandi at Føroyar hava kanska eitt tað besta umhvørvið til havvind í heiminum, er skilagott at fáa skapt áhuga í altjóða orkuumhvørvinum fyri framtíðar orkumenning í Norðuratlantshavi sigur FOÍB stjórin, sum var sera væl nøgdur við vitjanina í Skotlandi og vónar, at hon kann vera við til at geva øðrum íblástur. 

FOÍB, sum hevur havt tætt samstarv við veitaravinnuna í Føroyum í mong ár, umrøddi undan ferðini framtíðar møguleikarnar við Sjóvinnufelagið, hvørs limir heilt nátúrrliga gerast partur í málinum,  tá útbyggingar fara fram í grannalagnum.  

Felagið, sum umboðar stóran part av føroysku veitingarvinnuni, hevur sum vera man stóran áhuga í, at tað verða bygdar brýr tvørtur um landamørk, tá talan er um stórar útbyggingar sum tann á Rosebank.  

Fyri góðum fýra árum síðani varð FOÍB saman við fleiri vinnufyritøkum á vitjan hjá fleiri av teimum stóru orkufeløgunum í Skotlandi við nettupp tí fyri eygað at kunna fyrireika seg til eina framtíð við møguligum útbyggingum við markið. Vitjanin í farna mánað var so ein uppfylging av tí, nú mest sum alt bendir á, at grønt ljós verður givið til ta fyrstu heilt stóru útbyggingina í næsta grannalagnum. Uppá sikt kann slík útbygging eisini fáa týdning fyri møguliga leiting í føroyskum øki.

Menningin av varandi orku so sum havvindorkulundum í økjunum norðan fyri Skotland kann eisini í framtíðini koma at geva arbeiði til føroyskar veitingarfyritøkur.

[object Object] FOÍB og Atlantic Supply Base á vitjan hjá Equinor í Aberdeen (Mynd Jan Müller)

Undir vitjanini í Aberdeen í mai høvdu umboðini fyri FOÌB eins og stjórin í Atlantic Supply Base, Eli Lassen, høvi til at støkka inn á gólvið á høvuðsskrivstovuni hjá norska orkurisanum Equinor, har tey fingu orð á stjóran Arne Gürtner, sum hevur ábyrgdina av øllum virksemi hjá felagnum í Bretlandi, Írlandi og somuleiðis  Føroyum. Á hesum fundinum varð eisini føroyski leiðarin fyri altjóða boringum hjá Equinor, Jákup Øregaard. 

Eftir at hava fingið innlit í arbeiðið hjá Equinor og her serstakliga komandi Rosebank útbyggingina nær føroyska markið, nýttu føroysku umboðini høvi til at greiða Equinor stjóranum frá um Føroyar og tess geografisku støðu tætt við bretskt øki. Víst varð m.a. á, at Føroyar liggja ikki so langt frá Rosebank kelduni og høvdu føroyskar fyritøkur uttan iva viljað bjóðað seg fram við vørum og tænastum, tá tann tíð kemur. Hetta vildi hann fegin leggja sær í geyma.

[object Object]Eli Lassen, stjóri í Atlantic Supply Base og Louis Wilson, umboðsmaður hjá FOÍB í Bretlandi á vitjan í høvuðssætinum hjá Equinor í Aberdeen (Mynd: Jan Müller)

Tað er so annars ein sannroynd, at føroysk fyritøka nú í fleiri ár hevur veitt  tænastur til orkuvinnuna á Atlantsmótinum eystan fyri Føroyar. Føroya Tele veitir sum er samskiftistænastur umvegis Shefakaðalin til orkufelagið BP. Og nú ætlanir eru um nýggjar útbyggingar í økinum ætlar Føroya Tele sær eisini at bjóða seg fram. Fyritøkan hevur longu samband við Equinor um at veita tænastur til komandi Rosebank útbyggingina. 

[object Object]Føroya Tele hevur gjøgnum Shefa-kaðalin nú í fleiri ár veitt samskiftistænastur til bretska orkufelagið BP eystan fyri føroyska markið. Fyritøkan vónar, at grønt ljós verður givið til útbygging av Rosebank, soleiðis at hon kann gera sáttmála við Equinor eisini. Her vitjar Jákup Øregaard, sum stendur á odda fyri altjóða boringum hjá Equinor føroysku stórfyritøkuna.  Vm. Páll Vesturbú og hm. Jan Ziskasen frá ávikavist FT Net og Føroya Tele

Nú stórar broytingar henda í vinnu- og orkuumhvørvinum í Aberdeen løgdu føroysku umboðini eisini leiðina til stóru havnina í Aberdeen, sum í løtuni verður útbygd við eini djúphavn fyri 5-6 milliardir krónur.

Havnin, sum hevur tænt olju- og gassvinnuni trúðliga í 40 til 50 ár, fer í framtíðini eisini at fevna um mongu tænastuveitingarnar, sum grøna orkuskiftið hevur við sær her m.a. uppsetan av havvindmyllum.

[object Object]FOÍB og Atlantic Supply Base á vitjan í nýggju djúphavnini í Aberdeen, saman við stjóranum og hansara næstamanni (Mynd Jan Müller)

Stórt øki kring havnina nevnt “Energy Transition Zone” er lagt av til at hýsa ørgrynnu av tænastum og verður riggað  til at kunna tæna øllum broytingunum, sum eru partur av framtíðar veitingunum eitt nú til at tæna skiftinum frá at vera olju- og gass høvuðsstaðurin í Evropa til at gerast høvuðsstaðurin fyri alla orku í Evropa.


Greinin varð fyrstu ferð løgd út 09. juni 2023

48 Leygardagur 10. juni 2023

Skotland gongur undan at brúka vetni í skipaferðslu

Royndir verða nú gjørdar at brúka vetni á báti, sum skal flyta góðs millum Aberdeen og norðastu oyggjarnar

 
SkrivaÐ:

Jan Müller

Hóast føroyingar ofta hyggja til Danmarkar og Norðurlond annars, tá stig skulu takast á menningarleið, so er greitt, at vit hava eisini nógv at læra av okkara næstu grannum fyri sunnan, Skotlandi og oyggjunum har. Her verða m.a. tikin stig á grønu leiðini á fleiri økjum eitt nú innan vindorku og framleiðslu av vetni fyri bert at nevna nøkur.   

Nú um dagarnar kom ein spennandi og týðandi verkætlan fram í dagsins ljós, har roynt verður at finna nýggjar hættir at útvega nýggj og burðardygg brennievni til bátar og skip.

Tað er ikki so langt síðani, at vit í Føroyum tóku í brúk spildurnýggjan alibát, sum nýtir streym frá battaríum. Nú arbeiða tey í Skotlandi og Hetlandi við eini verkætlan, har vetni verður brúkt sum brennievni heldur enn olja í báti, sum skal flyta góðs millum Aberdeen og skotsku oyggjarnar, Hetland og Orknoyggar, 

Ein kollveltandi verkætlan er um at fara av bakkastokki, har eitt skip verður rikið við vetni. Undir yvirskriftini “full stream ahead” skrivar Shetland News, at ætlanin er at sjóseta nýggja flutningsfarið í august í 2024. 

Felagið, sum stendur aftanfyri, Acua Ocean, framleiðir vetni ella hydrogen og hevur fingið 3,5 milliónir pund í almennum stuðuli frá bretsku stjórnini. 

Ómannaði báturin skal flyta 4-5 tons av góðsi úr Aberdeen til oyggjarnar til tess at vísa fram eina tøkni, sum hevur null útlát við sær. Ein kann siga, at talan er um eitt slag av sjódronu, sum finnur leiðina fram við egnari megi. Báturin, sum talan er um, er 13.5 metrar og vigar 22 tons.

Í juli og august verður farið undir at royndarkoyra vetnistøknina og fer báturin í royndarsigling í oktober 2024. At báturin ikki er mannaður í royndarsiglingini er fyri at tryggja sær, at einki óvanligt hendir, sum kann skaða fólk.

Í sambandi við nýtsluna av bátinum í framtíðini verður hugsað um at veita tænastur til havvindmylnulundir, rørleiðingar á havbotninum eins og verju av varandi orku til havs. 

Greinin varð fyrstu ferð løgd út 03. juni 2023

49 Leygardagur 10. juni 2023

Fremsti spælarin í føroysku kappingini fer at sita heima

Landsliðsúttøkan gevur greiðar ábendingar um, at venjaratoymi ikki veruliga trýr uppá Páll Klettskarð. Aðrar typur eru valdar fram um toppskjúttan í Betrideildini

Páll Klettskarð hevur kanska ongantíð staðið seg so væl í heimligu kappingini sum nú, og hevur nógv góð evropeisk avrik fyri KÍ seinastu árini - her til landsliðsvenjing í mars (Mynd: Sverri Egholm)
SkrivaÐ:

Agnar Prestá

At skora 14 mál og leggja upp til níggju í undir eitt hálvt kappingarár í Betrideildini, og harafturat vera beinleiðis avgerandi í fleiri oddadystum, er ikki neyðturviliga nóg mikið til at verða úttikin til A-landsliðið. 

Sjón fyri søgn fekst fyri hesum, tá hópurin til EM-undankappingardystirnar móti Kekkia og Albania seinni í mánaðinum varð úttikin. Gleðiligt var at síggja, at fleiri av profilunum seinastu árini eru aftur eftir skaða. Tað gjørdist eisini greitt, at pláss ikki var ikki fyri Pálli Klettskarð.

Hann er toppskjútti og hevur nógv flest málstig í Betrideildini higartil (23), og eisini søguliga nógv so tíðliga á kappingarárinum, sambært bolt.fo, Áleyparin, ið fyri stuttum fylti 33 ár, hevur eisini skorað og/ella lagt upp í øllum topp-fýra dystunum hjá KÍ í ár, og Páll er valdur til besta spælara í Betrideildeini fyri bæði apríl og mai. Tað eru miðlafólk og viðmerkjarar - umframt landsliðsvenjarar - ið velja til hetta.

Alt hetta samanlagt ger, at tað var væntað, at Páll Klettskarð fór at fáa endurval - hann var aftur á landsliðnum í mars eftir fimm ár burtur frá. Tí vórðu tey flestu helst bilsin, tá navn hansara ikki stóð á listanum, og at Håkan Ericsen ikki las tað upp. Páll fór út við snuddi móti AB leygarkvøldið, men talan er allarhelst ikki um ein skaða, sum fer at órógva um einar tvær vikur.

Í viðtalu beinleiðis á Televarpinum staðfesti landsliðsvenjarin, at her var meira talan um eitt frával - ella tilval av øðrum spælarum.

[object Object]
Håkan Ericson til tíðindafundin í FSF-húsinum fyrrapartin (Mynd: Sverri Egholm)

Tað hevur í fleiri førum víst seg, at formur ikki nýtist at spæla seg so stóran leiklut í úttøkunum, men heldur samansetingin av typum. Givið er eisini, at nakrir spennandi álopskendir spælarar eru tøkir aftur. Patrik Johannesen hevur krossbandsskaða, men í mun til í mars eru Petur Knudsen og Hannes Agnarsson heilt frískir. Teir hava eisini spælt nógv og gjørt tað væl við ávíkavist Lyngby í Superliguni og við B36. Hetta eru eisini spælarar við heilt øðrum dygdum og "spídskompetancum", sum kunnu koma landsliðnum til góðar. Petur og Hannes hava millum annað nógva ferð/kvikar føtur og kunnu gera ymiskt sjálvir. 

Jóan Símun Edmundsson er ikki skrásettur fyri nakran dyst síðani minniliga landsdystin móti Turkalandi 25. september í fjør. Tá spældi toftamaðurin ógvuliga væl, og skoraði eisini. Síðani hevur knæðið darva roynda toftamannin nógv. Håkan Ericson kundi tó á tíðindafundinum avdúka, at Jóan Símun seinastu sjey vikurnar hevur vant við fullari ferð og eisini spælt venjingardystir.

Jóan Símun hevur sereginleikar, og tað sum landsliðsvenjari vísti á í samrøðuni við Televarpið er, at hann kann geva landsliðnum nógv sum innskiftari og til venjing, umframt at flestu úttiknu áleypararnir kunnu spæla onnur álopskend pláss eisini. Um Føroyar spæla 4-4-2, so hóska Páll og Klæmint Olsen helst ikki saman, og um tað er við einum miðáleypara í 4-5-1/4-3-3, so verður tað spurningurin um, man fer eftir "boksspælaratypuni" (Klæmint) ella einum sum Jóan Símuni. 

[object Object]
Klæmint Andrasson Olsen - her í Kekkia - er fyrstaval, um Føroyar fara at spæla við "boksspælara". Bert eitt mál restar í, so eigur hann málmetið á landsliðnum sjálvur. Klæmint hevur skorað fýra mál í íslendskum fótbólti seinastu tíðina (Mynd: Sverri Egholm)

[object Object]
Jóan Símun Edmundsson var ikki við seinast men hevur síðani fingið vant fast aftur (Mynd: Sverri Egholm)

Landsliðsvenjarin sló eisini fast, at hann sær Páll Klettskarð sum ein boksspælara, eins og Klæmint Andrasson Olsen, og at har er Klæmint frammanfyri. Bert ein boksspælari er valdur hesaferð, í mun til seinast. Rituvíkingurin, ið eisini fyllur 33 ár skjótt, hevur staðið seg væl í Íslandi seinastu tíðina, og um vikuskiftið tryggjaði hann Breiðablik javnleik við flottum máli í oddadysti. Klæmint hevur eisini tíggju landsliðsmál í viðførinum.

Håkan Ericson sigur, at hann hevði eitt gott prát við Páll Klettskarð sunnudagin, har hann greiddi topsskjúttanum frá, hvussu hann sá støðuna. Síðani kom landsliðsvenjarin eisini inn á, at tá KÍ spælir í Betrideildini hevur liðið bóltin heilt nógv og fær bóltin inn í hin brotsteigin ofta. Hetta er øðrvísi á landsliðnum, staðfesti hann.

Hetta gevur meining í sær sjálvum, men so skal tað eisini havast við, at Páll Andrasson Klettskarð hevur skorað átta mál í evropeiskum kappingum - harímillum trý í fjør og samanlagt hevur áleyparin skorað triðja hvønn dyst í CHL/EL/CL. Í hesum dystunum hava umstøðurnar hjá KÍ verið heilt øðrvísi, og har hevur áleyparin eisini arbeitt steinhart uttanfyri brotsteigin, við og uttan bólt.

24 spælarar eru úttiknir til EM-undankappingardystirnar á Tórsvølli í næstu viku. Hóast valini til álopspartinum síggja saklig út, so kann spurningurin um ikki pláss hevði verið fyri tveimum boksspælarum íhvussu er reisast - serliga um havast skal í huga, at seinni dysturin er heimadystur ímóti Albania, og hvat Páll Klettskarð hevur víst serliga seinastu tíðina.

Hópurin til dystirnar móti Kekkia (17. juni) og Albania (20. juni)

Málverjar: 
Teitur Matras Gestsson, HB 
Mattias Lamhauge, B36
Bárður á Reynatrøð, Víkingur

Verjuspælarar
Gilli Rólantsson Sørensen, TB
Hanus Sørensen, HB
Viljormur Davidsen, HB
Ári Mohr Jónsson, HB

Sonni Ragnar Nattestad, B36
Odmar Færø, KÍ
Heini Vatnsdal, KÍ
Gunnar Vatnhamar, Víkingur Reykjavík (ÍSL)
Rógvi Baldvinsson, Bryne FK

Miðvallarar:
Jákup Biskopstø Andreasen, KÍ
René Shaki Joensen, KÍ
Mads Boe Mikkelsen, KI
Jóannes Bjartalíð, Fredrikstad (NOR)
Brandur Hendriksson Olsen, Fredrikstad (NOR)
Stefan Radosavljevic, Sligo Rovers (ÍRL)
Sølvi Vatnhamar, Víkingur
Andrass Johansen, B36

Áleyparar:
Hannes Agnarsson, B36
Petur Knudsen, Lyngby
Klæmint Andrasson Olsen, Breiðablik (ÍSL)
Jóan Símun Edmundsson, S.K.Beveren (BEL)

Greinin varð fyrstu ferð løgd út 05. juni 2023

50 Leygardagur 10. juni 2023

Spennandi U21-hópur til uppgávuna í Klaksvík

16. juni taka Føroyar móti Andorra. Talan er um fyrsta dystin í nýggju EM-undankappingini, og Eyðun Klakstein kunngjørdi mánadagin hópin, sum hevur fimm útisetar, og spælarar ið gera vart við seg í Betrideildini

Eyðun Klakstein hevði venjingarlegu í mars - nú skal dystur spælast (Mynd: Sverri Egholm)
SkrivaÐ:

Agnar Prestá

Áðrenn Håkan Ericson kunngjørdi A-landsliðshópin til heimadystirnir móti Kekkia og Albania seinni í mánaðinum, fekk Eyðun Klakstein orðið.

Klaksvíkingurin varð í vetur settur sum nýggjur U21-landsliðsvenjari, og fyrsta dystaruppgávan hjá honum, hjálparvenjaranum Atla Gregersen og "nýggja liðnum" verður á heimavølli í Klaksvík móti Andorra.

Hetta verður 16. juni, dagin fyri A-landsliðið spælir á Tórsvølli móti Kekkia. Talan er um ein dyst, har Føroyar á pappírinum hava góðan møguleika at fáa stig, og liðið sær eisini spennandi út.

[object Object]
Noah Mneney í dystinum móti Serbia við Djúpumýru í 2021. Miðvallarin hevur verið í A-landsliðshópinum seinastu tvær ferðirnar (Mynd: Sverri Egholm)

Fimm spælarar royna seg til dagliga uttanfyri landoddarnar. Noah Mneney og Gullbrandur Øregaard í næstbestu norsku deildini - tann fyrrnevndi er hesaferð á U21 ístaðin fyri á A-landsliðnum - og hinir í Danmark. Heini Sørensen er tvey ár yngri enn teir elstu á U21-støði, men hevur gjørt vart við seg í donskum ungdómsfótbólti í fleiri ár. Martin Agnarsson hevur verið skaðadarvaður í 2023, men Viborg-spælarin er nú tøkur, og miðverjin Elias Rusborg fekk farna vikuskiftið sín fyrsta dyst fyri besta liðið hjá Hvidovre, sum næsta ár skal spæla í Superliguni.

Aðrir eru fastir í Betrideildini, og fleiri millum profilarnir á sínum liðum. Spælarar sum eru føddir í 2000 og 2001 er nú ov gamlir til U21-landsliðið.

Hópurin:

Málverjar: 
Ari í Haraldstovu Petersen, 07 Vestur
Jóannes Davidsen, EB/Streymur

Verjuspælarar: 
Samuel Johansen Chukwudi, HB
Børge Petersen, KÍ
Signar á Brúnni, Víkingur
Mikkjal Hellisá, EB/Streymur
Elias Rusborg, Hvidovre IF (Danmark)
Martin Agnarsson, Viborg FF (Danmark)
Jákup Vilhelmsen, KÍ

Miðvallarar:
Noah Hans Mneney, Bryne (Noreg)
Gullbrandur Øregaard, Sandnes Ulf (Noreg)
Heini Fossdalsá Sørensen FC Midtjylland (Danmark)
Aron Jarnskor Ellingsgaard, Víkingur
Jónas Warner, B68

Kantar og áleyparar:
Jens Erik Bruhn, TB
Áki Samuelsen, HB
Olaf Bárðarson, Víkingur
Jørgen Nielsen, B68
Gutti Dahl-Olsen, EB/Streymur
Poul Kallsberg, Víkingur

Greinin varð fyrstu ferð løgd út 05. juni 2023

51 Leygardagur 10. juni 2023

Av álvara eldur í niðurflytingarstríðnum

TB var stóri vinnarin har við sigri á EB/Streymi. ÍF tapti á heimavølli fyri 07 Vestur, sum nú av álvara er leyst av botninum. Tað er ógvuliga tætt millum fýra lið kring strikuna

Samudeen Musah avgjørdi fyri TB, ið vitjaði á Eiði. Hetta var fyrsti útisigur hjá TB í Betrideildini síðani september (Savnsmynd: Sverri Egholm)
SkrivaÐ:

Agnar Prestá

Eftir dystirnar í Betrideildini sunnudagin er kappingin í botninum av deildini tættari, enn áðrenn umfarið byrjaði.

Á Eiði hevði EB/Streymur sínar støður og møguleikar, men tað eydnaðist ikki at skora móti avloysaranum í TB-málinum, Arthuri Poulsen, og at vinna á TB aðru ferð í ár. Ístaðin var tað útiliðið, ið fekk hol á, tá 78 minuttir vóru spældir av tætta dystinum. Tað var eftir hornaspark, at Samudeen Musah fekk beint bóltin í málið.

Ghanesiski spælarin, og eitt sterkt liðavrik, syrgdu harvið fyri, at TB vann sín fyrsta útisigur í Betrideildini síðani september 2022, og at liðið av Tvøroyri/Trongisvági nú hevur tætt samband við liðini beint oman fyri niðurflytingarstrikuna. Fyri EB/Streym var hetta úrslitið ein smeitur.

[object Object]
Tríggir dystir millum liðini í ár og tríggir sigrar til 07 Vestur - Uros Stojanov hevur skorað í øllum trimum dystunum (Savnsmynd: Sverri Egholm)

EB/Streymur er framvegis frammanfyri TB (eitt stig), men nú eru uppflytararnir javnir í stigum. Røðin við ósigrum hjá ÍF helt fram, tá 07 Vestur vitjaði sunnudagin. Tað var gamli ÍF-áleyparin, Uros Stojanov, sum longu eftir átta minuttir stútaði bóltin í málið við ÍF-húsið eftir 

07 Vestur var eisini nakað omaná fyri steðgin í Fuglafirði og økti stutt inn í seinna hálvleik. Tað var Jasper van der Heyden, sum fekk góða sending frá eyðsýnda Magnus Holm Jacobsen. Síðani tók hann sakina í egnar hendur til vinstru í brotsteignum, og smekkaði bóltin framvið Jákup Nolsøe Olsen, sum annars fekk hondina á.

ÍF svaraði rímiliga væl aftur og skapti nakrar góðar støður. Serliga var Jhon Mena eyðsýndur, men tað eydnaðist ikki at minka um munin, fyrrenn 89 minuttir vóru spældir - áðrenn tað hevði 07 Vestur havt stórar møguleikar fyri at økja til 3-0 og harvið steingja dystin. Tað var Elvio Gelmini, sum á snildan hátt fann innskifta Dánjal á Lakjuni, og royndi áleyparin lyfti snildisliga bóltin uppum ein annars tryggjan Ari í Haraldstovu Petersen.

07 Vestur tók tó trý stig við sær vestur og hevur leygardagin møguleikan at nærkast 4. plássinum, tá Víkingur vitjar. ÍF er nú ájavnt við TB, og tað er eitt stórt stríð um at sleppa undan niðurflytingarplássið. Um eina viku vitjar ÍF á Argjum.

B68 stríddist ímóti - við tíggju monnum ein góðan part av dystunum - móti HB. Tað endaði tó 0-2 á Svangaskarði, og liðið hjá Jákupi á Borg hevur nú bert tvey stig niður til strikuna.

[object Object]
Valerijs Sabala gjørdist avgerandi, tá B36 av álvara fór frá Víkingi (Savnsmynd: Sverri Egholm)

Sabala tryggjaði B36 sigurin

Í Gundadali tók nummar trý móti nummar fýra. Seks stig skildu liðini áðrenn, og Víkingur skuldi harvið helst vinna fyri at halda sambandið til topp-trý. Tað var eisini útiliðið, ið var omaná fyrsta hálva tíman. Til tíðir spældu víkingarnir heilt væl, og í 24. minutti vann eyðsýndi Geza Turi bóltin á B36-hálvuni, rak, spældi banda við áleyparan Poul Kallsberg, nærkaðist brotstiegnum og smekkaði síðani bóltin í málið til 0-1.

B36 svaraði tó skjótt aftur. Eftir frísparksinnlegg stútaði ein fríur Michal Przybylski yvirum til Valerijs Sabala, ið var komin uppá pláss og javnaði. Næstu løtuna sat B36 á tí, og Víkingur gjørdi nøkur mistøk á egnari hálvu, sum kundi kosta.

Hetta gjørdi heimaliðið eisini eftir steðgin, har tað annars leingi bendi á, at tað fór at enda við javnleiki. Tá eitt korter var eftir av dystinum, fór Hannes Agnarsson tó til stroks í høgru, og tætt við baklinjuna legði kviki kanturin innfyri. Sabala sníkti seg í leysa støðu, og lettiski áleyparin stútaði bóltin væl niður í longra málhorn til 2-1. Seinna málið í dag og fimta málið hjá honum í B36-blusuni.

Betrideildin menn 12. umfar

Sunnudagin 04. juni
B36 - Víkingur 2-1 (1-1)
24' Geza David Turi (Poul Kallsberg) 0-1
33' Valerijs Sabala (Michal Przybylski) 1-1
75' Valerijs Sabala (Hannes Agnarsson) 2-1

EB/Streymur - TB 0-1 (0-0)
79' Samudeen Musah (John Villi Wøldike) 0-1

ÍF - 07 Vestur 1-2 (0-1)
9' Uros Stojanov (Rasmus Knudsen) 0-1
49' Jasper van der Heyden 0-2
89' Dánjal á Lakjuni (Elvio Gelmini) 1-2

B68 - HB 0-2 (0-0)
75' Sjálvmál 0-1
81' Mikkel Dahl (Ári Mohr Jónsson) 0-2

Leygardagin 03. juni
KÍ - AB 2-1 (1-0)
22' Claes Phillip Kronberg (Árni Frederiksberg) 1-0
66' Árni Frederiksberg br. (Sivert Gussiås) 2-0
86' Viktor Helgi Benediktsson 2-1

Stigatalvan

1. KÍ 39 stig (13 dystir)
2. HB 32 stig (13 dystir)
3. B36 30 stig (13 dystir)
4. Víkingur 21 stig (13 dystir)
5. 07 Vestur 16 stig (12 dystir)
6. B68 11 stig (12 dystir)
7. EB/Streymur 10 stig (12 dystir)
8. ÍF 9 stig (12 dystir)
9. TB 9 stig (12 dystir)
10. AB 1 stig (12 dystir)

13. umfar í kappingini verður spælt hetta vikuskiftið:

Leygardagin kl. 13: 07Vestur - Víkingur
Leygardagin kl. 17: KÍ - TB
Leygardagin kl. 17: EB/Streymur - B68
Leygardagin kl. 18: HB - B36
Sunnudagin kl. 15: AB - ÍF


Greinin varð fyrstu ferð løgd út 04. juni 2023

52 Leygardagur 10. juni 2023

Gjørdist spennandi í stevnudystinum

AB minkaði um munin í 86. minutti og hótti oddaliðið. KÍ vann tó 2-1, hevur framvegis fult stigatal

Oddaliðið við fullum stigatali mátti seinastu løtuna at stríðast av øllum alvi fyri at halda botnliðnum, sum ikki hevur vunnið í ár, frá at javna (Savnsmynd: Sverri Egholm)
SkrivaÐ:

Agnar Prestá

Sum tvær ferðir fyrr í ár, vóru KÍ-áskoðarnir á pínubonkinum seinastu løtuna, tá føroyameistararnir tóku ímóti liði úr niðaru hálvu av stigatalvuni. Eins og undanfarna vikuskifti tapti AB 2-1 á útivølli fyri topp-trý liði, og var eisini ógvuliga nær við at javna til seinast í Norðoyastevnudystinum. Hetta var fyrsti dystur í 12. umfari.

KÍ tyktiskt annars at hava fullkomiligt tamarhald á støðuni. Heimaliðið skoraði miðskeiðis í fyrra hálvleiki og miðskeiðis í seinna hálvleiki. Tað var danin Claes Kronberg, sum við sínum sætta máli í ár legði KÍ á odda, eftir at Árni Frederiksberg spældi hann leysan. Tað var Árni sjálvur, sum økti eftir 65 minuttir. Teir í bláum fóru í kontra, Luc Kassi legði yvir til høgru, og so takklaði Sam Pollard bóltin. Bakkurin rakti tó Sivert Gussiås á vegnum, og so var brotsspark. 

Norski áleyparin kom á vøllin tíðliga í dystinum, eftir at toppskjúttin og besti spælarin í Betrideildini higartil, Páll Klettskarð, hevði meitt seg. Oddaliðið kom í nógavr góður støður gjøgnum dystin, men tað vantaði ofta, at man var heilt skarpur, tá síðsta avleringin ella temjingin skuldi gerast - ella sjálvt skotið skuldi takast. Her var nakað av sakni í Pálli.

Alt bendi tó á, at ein rímiliga tryggur norðoyastevnusigur skuldi koma í hús, og at KÍ fór at røkka 39 stigum. Tað seinna eydnaðist eisini, men tað gjørdist tepurt í góðveðrinum við Djúpumýru, har nógvir áskoðarar vóru.

AB hevði arbeitt hart allan dystin. Botnliðið tyktist at vera væl skipað undir leiðslu av Morten Overgaard, men argjamenn hóttu tó ógvuliga sjáldan. Tá fimm minuttir vóru eftir kom fríspark tó inn í KÍ-brotsteigin, ið heimaliðið ikki fekk ruddað burtur. So var íslendingurin Viktor Helgi Benediktsson til reiðar og minkaði um munin.

2-1 og í næsta álopinum, eftir nakað av órógvi í brotsteignum hjá heimaliðnum, rakti Santiago Lebus samankomingina, tá argentinin fekk skot á. Stóri og sterki verjuspælarin Ramzi Toure Idrissou fór í álopið at spæla, og í 90. minutti slapp hann innum Heina Vatnsdal, men skeyt í síðunetið úr spískum.

KÍ reið stormin av seinastu løtuna, men pent var tað ikki samanlagt. Hetta merkir tó ikki nakað fyri úrttøkuna - liðið hevur framvegis fult stigatal eftir 13 dystir.

Betrideildin menn 12. umfar
Leygardagin 03. juni
KÍ - AB 2-1 (1-0)
22' Claes Phillip Kronberg (Árni Frederiksberg) 1-0
66' Árni Frederiksberg br. (Sivert Gussiås) 2-0
86' Viktor Helgi Benediktsson 2-1


Greinin varð fyrstu ferð løgd út 03. juni 2023

53 Leygardagur 10. juni 2023

Enn einaferð Páll

Annan mánaðin á rað hevur Páll Andrasson Klettskarð úr KÍ vunnið heiðurin sum besti spælari í Betri Deildini hjá monnum

Tvær KÍ-kempur, Páll Andrasson Klettskarð og Steinbjørn Jacobsen (Mynd: Hans Erik Danielsen/FSF)
SkrivaÐ:

Tíðindaskriv

– Takk fyri tað. Tað var ikki so galið. Tað hevur eisini gingið meir ella minni óvanliga væl higartil, so tað ræður um at njóta tað “så længe det varer”. Men eg megni einki uttan mínar liðfelagar, so hesin heiðurin fer eisini til teir, venjaratoymið og øll hini fantastisku fólkini rundan um liðið.

Soleiðis segði vandamikli framherjin hjá KÍ, Páll Andrasson Klettskarð, tá hann fekk boðini um, at hann eisini í mai mánaði varð valdur til besta spælara í Betri Deildini hjá monnum.

Av 27 møguligum stigum í atkvøðugreiðsluni, fekk Páll Andrasson Klettskarð 21, meðan nærmasti kappingarneytin, Adrian Justinussen úr HB fekk 14 stig. Á 3. plássi endaði liðfelagin hjá Páll, Árni Frederiksberg.

Tað er eisini okkurt, ið bendir á, at Páll og hinir klaksvíkingarnir aftur í ár fara at vera við heilt har frammi, tá FM skal avgerast í oktober. Eftir trettan umfør er KÍ fremst við fullum stigatali, 39, og á toppskjúttaralistanum er Páll Andrasson Klettskarð ovast við 14 málum.

– Tað fylgir altíð ein ávís ábyrgd við, tá man fær møguleikan at umboða KÍ, og ta ábyrgd ynski eg at liva upp til. Men nú ræður eisini um at halda konsentratiónina, tí tað er framvegis langur vegur á mál, um vit skulu endurvinna FM, sigur Páll Andrasson Klettskarð við heimasíðuna hjá FSF.

Tað eru landsliðsvenjarar, miðlafólk og viðmerkjarar, ið atkvøða fyri besta spælara hvønn mánað. Fyri heiðurin fekk Páll Andrasson Klettskarð handað eitt gávukort upp á 1.000 krónur frá matstovuni HAPS í Havn, umframt eina glasstandmynd , ið er latin av Betri. Tað var Steinbjørn Jacobsen, heiðurslimur í KÍ, ið vegna Fótbóltssamband Føroya stóð fyri handanini.


Greinin varð fyrstu ferð løgd út 04. juni 2023

54 Leygardagur 10. juni 2023

Geza fær helst føroyska passið í ár

Um ikki tað kemur í november, so verður tað tíðliga næsta ár. Hetta váttar miðvallarin hjá Víkingi, sum enn ikki er tøkur fyri føroyska landsliðið

Geza Turi kom til Føroyar sum fimm-ára gamal og hevur seinastu árini bíðað eftir passinum. Her í nærdysti við annan dugnaligan miðvallara við útlendskum rótum, Stefan Radosavljevic. Stefan hevur altíð fingið umboðað føroysk landslið. Tað kann Geza ikki - enn (Mynd: Sverri Egholm)
SkrivaÐ:

Agnar Prestá

Hann var fimm ár, tá familjan flutti til Norðragøtu, í samband við at pápi hansara skuldi spæla við GÍ. Málverjin Geza Tamás Turi var GÍ og Víkingi ein góður aftasti skansi í ellivu ár, har hann vann steypakappingina fimm ferðir, vann FM í sínum síðsta ári og var við til at koma víðari í Evropa fleiri ferðir.

Seinastu árini hevur Geza, hin eldri, verið málmansvenjari hjá KÍ, har fleiri gullheiðursmerki eru komin í hús. Tá neyðugt var við einum málverji til oddadyst móti HB herfyri, fór 49-ára gamli málmansvenjarin í handskarnar og helt málið reint.

Meðan pápin hevur verið í KÍ, hevur "lítli Geza", ið hann ofta verður nevndur kring Sarpugerði, brotið ígjøgnum á besta liðnum hjá barndómsfelagnum. Geza David Turi varð kosin besti ungi spælari í Føroyum í 2021, vann steypakappingina við Víkingi í fjør og nærkast 100 dystum fyri besta liðið.

Geza hevur víst seg fram við millum annað høgum tekniskum førleikum, spælskili, renniorku og evninum at endurvinna bóltin fyri liðið. Hann nýtti alt hetta at syrgja fyri einum góðum máli móti B36 í Gundadali sunnudagin.

Stríðið at fáa passið kemur skjótt at enda

Um hugt verður eftir leikaralistanum hjá Víkingi á Faroe Soccer, so stendur eitt føroyskt flagg útifrá øllunum nøvnunum - uttan tí hjá Geza David Turi. Har er tað ungarska flaggið. Geza hevur gamaní ungarsk foreldur og er føddur í Ungarn, men hevur nú búð í Føroyum í yvir 17 ár, gingið í skúla her, Víkingur er hansara felag, og 21-ára gamli maðurin tosar flótandi føroyskt.

Hann ynskir eisini at fáa føroyskt pass, men tað at Geza ikki er føddur í Føroyum, umframt ein stirvin skipan í Danmark, hava sett kílar fyri hesum. Síðani hann gjørdist myndugur í 2019 (fylti 18 ár) eru royndir gjørdar at søkja um pass, men tað gongur striltið.

Nú er tó hol ígjøgnum. Geza Turi sigur við Portalin, at hann helst hevur eitt føroyskt pass í lummanum, áðrenn 2023 er av - um ikki so heilt víst tíðliga næsta ár.

- Tað er 90 prosent sikkurt, at eg fái tað í november. Pappírini hjá mær koma inn nu, so er bara at hopa eg komi á listan til næstu ferð, og at eg komi ígjøgnum. Um eg ikki fái passið í november, so fái eg tað 100 prosent sikkurt í mars 2024. 

Hetta fegnast Geza um. Hann hevur eitt ynski um at á pappírinum gerast føroyingur og harvið eisini fáa møguleikan at umboða Føroyar í altjóða fótbólti. Hóast eyðsýndar gávur og hart arbeiði hevur ungi gøtumaðurin við ungarsku rótunum ikki verið tøkur fyri ungdómslandslið ella A-landsliðið. 

[object Object]
Geza í steypafinaluni í fjør - hann fer helst at hava Tórsvøll sum eitt ein heimavøll í framtíðini 

[object Object]
Og her ovast til høgru, á herðunum á liðfeløgunum, eftir sigurin á KÍ (Myndir: Sverri Egholm)

Hetta verður eftir øllum at døma skjótt, og tað hevði verið óvæntað um Håkan Ericson ikki las navnið á Geza David Turi upp, stutt eftir at miðvallarin hevur fingið føroyskt pass. Viðmerkjarar hava seinastu árini víst á hetta, og seinast segði Jákup Ósa í "Fótbóltsskýlinum" hjá FM1, at tað kann væntast, at Geza fær eina styttri tilgongd, enn aðrir ungir spælarar hava havt, í mun til at fáa nógva spælitíð á A-landsliðnum.

Geza Turi hevur eisini ætlanir um at spæla yrkisfótbólt, og tað kann væntast, at 21-ára gamli miðvallarin skjótt leitar sær út um landoddarnar. Meðan hann bíðar eftir passinum er hetta ikki gjørligt, tí so verður tilgongdin nullstillað.

Greinin varð fyrstu ferð løgd út 07. juni 2023

55 Leygardagur 10. juni 2023

Dabo skal sita uttanfyri í seks dystir

B68 verður vongin úr Senegal fyriuttan til fyrst í august. Hetta er revsingin hjá FSF fyri slagið, ið Boubacar Dabo gav Viljormi Davidsen á Svangaskarði sunnudagin

Boubacar Dabo verður ikki við til dystin móti EB/Streymi í dag. Hann missir millum annað eisini fyrru hálvfinaluna móti sama liðið. Hetta er longsta leikbannið í Betrideildini í næstan fýra ár (Savnsmynd: Sverri Egholm)
SkrivaÐ:

Agnar Prestá

Fótbóltssamband Føroya ásetti í gjár tað longsta leikbannið í Betrideildini síðani 2019. Talan er um eitt seks-daga leikbann, ið B68-spælarin Boubacar Dabo hevur fingið - hetta fyri hendingina í dystinum móti HB sunnudagin, tá senegalesarin varð vístur av vølli fyri at hava sligið Viljorm Davidsen á upptøkunum

Um hugt verður eftir brotinum, ið Telvarpið hevur lagt út, so sæst hendingin týðiliga, og fjórði dómarin og annar hjálpardómarin vóru í heilt góðari støðu at síggja slagið. Tað var eisini eftir ráðføring við Heina Ziskason Viðoy og Andrew Christansen, at Eiler Rasmussen strikaði gula kortið og gav reytt í staðin.

Á upptøkunum sæst at Dabo tekur um hálsin á Viljormi við einum armi, eftir at hann hevur spælt bóltin víðari, og slær hann í andlitið við hinari hondini. Tað hevði ikki verið nøkur týðilig beinleiðis ertan áðrenn.

Øll hendingin sæst á tv.fo undir "B68 - HB 0-2" Tíðarfestingin er 0.53-2.15

Um hugt verður eftir reglugerðini hjá FSF, so kemur hetta undir punkt fimm í "Vegleiðing um leikbann" Tað stendur, at hetta "verður givið fyri serliga grov brot móti leikara, dómara ella øðrum". Hetta slagið av brotið verður revsað við leikbannið á 4-6 dystir. 

Fyri fýra árum síðani fekk Deni Pavlovic hjá KÍ eisini seks dystir leikbann fyri at skalla TB-spælara sum hevnisøku. Tað hjá Dabo er galdandi til fyrst í august.

Tá talan er um slík lang leikbann er møguleiki at kæra til aganevndina. Sum skilst er møguleiki at B68 fer at gera hetta fyri at fáa leikbannið niðursett.

Við seks daga leikbanni, fer Boubacar Dabo at missa hesar dystir:  

10. juni: EB/Streymur-B68
25. juni: B68-KÍ
28. juni: EB/Streymur-B68 (Fyrra hálvfinalan í kappingini um løgmanssteypið)
01. juli: TB-B68
27. juli: AB-B68
05. august: B68-ÍF





Greinin varð fyrstu ferð løgd út 08. juni 2023

56 Leygardagur 10. juni 2023

Svenskt stórfelag hevur keypt Berthel

Fyrrverandi HB-venjarin fer ikki niður aftur í næstbestu donsku deildina. IFK Göteborg hevur í vikuni kunngjørt Jens Berthel Askou sum nýggjan høvuðsvenjara

Jens Berthel Askou vann greipuna við HB í 2020. Í januar 2021 fór hann til AC Horsens (Mynd: Sverri Egholm)
SkrivaÐ:

Agnar Prestá

Í 2020 kom Jens Berthel Askou til HB, og var á sín hátt við til at flyta føroyskan fótbólt, saman við fysiska venjaranum Sebastian Dam og týska hjálparvenjaranum Kevin Schindler. Danski venjarin hevði ein kontantan stíl, og HB vann greipuna fyri fyrstu ferð í 16 ár.

Ein mánað eftir steypafinaluna var greitt, at Berthel ikki fór at halda fram í HB. AC Horsens vildi hava fatur á honum, og har hevur nú 40-ára gamli venjarin verið síðani.

Horsens, við Halli Hanssyni í hópinum, lá til niðurflyting, tá Jens Berthel Askou tók við í 2021, og liðið flutti eisini niður. Berthel fekk tók tó jútska felagið upp í Superliguni aftur. Byrjanin upp á kappingarárið var eisini góð, men so líðandi er Horsens fánað, og javnleikur á seinasta degi móti Lyngby var ikki nóg mikið til at bjarga lívinum.

Úrslitini seinastu tíðini hava tó ikki hildið øðrum feløgum frá at hyggja nærri eftir danska venjaranum, og fyrrapartin kunngjørdi IFK Göteborg, at Jens Berthel Askou skiftir til Svøríkis. Partarnir hava gjørt ein sáttmála, ið er galdandi í trý og eitt hálvt ár, og  svenska stórfelagið keypir Berthel leysan frá AC Horsens.

IFK Göteborg hevur vunnið svenska meistaraheiti 18 ferðir - seinast í 2007 - og bert Malmö FF hevur vunnið fleiri ferðir. Felagið úr næststørsta svenska býnum hevur vunnið steypakappingina átta ferðir - seinast í 2020 - og stóð seg ógvuliga væl í evropeiskum kappingum í áttatiárunum og fyrst í nítiárunum. IFK Göteborg vann UEFA Cup tvær ferðir, og kom fleiri ferðir langt í Champions League/Europa Cup fyri meistaralið.

Í løtuni stendur tó einki til hjá stolta felagnum. IFK Göteborg hevur bert 7 stig fyri ellivu dystir og liggur í botnstríðnum - nummar 14 av 16 liðum. Venjarin hevur fingið sekkin, og nú skal Jens Berthel Askou royna at stýra skútuni rætta vegin.

Greinin varð fyrstu ferð løgd út 07. juni 2023

57 Leygardagur 10. juni 2023

Hjulmand danskur landsliðsvenjari trý ár afturat

DBU kunngjørdi í vikuni, at ein nýggjur sáttmáli er gjørdur millum partarnar, sum er galdandi til og við HM-endaspælið í 2026

Kasper Hjulmand í Føroyum í 2021. Undir tíð hansara hava Danmark og Føroyar spælt tríggjar ferðir - serliga á Tórsvølli bjóðaði føroyska liðið av álvara av (Mynd: Sverri Egholm)
SkrivaÐ:

Agnar Prestá

Tað hevur síðani miseydnaða HM-endaspælið hjá Danmark verið ivamál um framtíðina hjá Kasper Hjulmand. Ikki tí at DBU hevur lagt nakað trýst á hann, men meira tí at venjarin sjálvur hevur ivast.

Eftir HM í Katar, har Hjulmand týðiliga stríddist við nógv, tók hann eitt sindur av tíð til at umhugsa støðuna - hvørt hann var rætti maðurin at leiða liðið víðari ella ikki. Síðst í januar varð boðað frá, at partarnir fóru at halda fram sum ætlað. 

Síðani hevur Danmark spælt tveir EM-undakappingardystir. Tann fyrra vann liðið á Finnlandi á heimavølli, takkað verið málunum hjá unga Rasmusi Højlund, men hóast Højlund skoraði tvær ferðir í Kasakstan nakrar dagar seinni, so blakaðu danir eina 2-0 leiðslu burtur og taptu.

[object Object]
Summar tíðir hava smílini veruliga verið frammi. Hjulmand hevur vunnið 23 dystir og onkursvegna verið við til at fáa liðið og danska fólkið nærri hvørjum øðrum (Mynd: Sverri Egholm)

[object Object]

Tyngsta løtan var í Katar. Kjakið um mannarættindi o.s.fr fylti nógv hjá dønum, Hjulmand tyktiskt kroystir á ymsan hátt, og danir vórðu slignir út uttan at vinna nakran dyst  (Mynd: EPA)

Seinastu tíðina hevur Kasper Hjulmand verið settur í samband við høvuðsvenjarastarvið í Ajax, men týsdagin varð sligið fast, at 51-ára gamli venjarin ongan veg fer.

Dansk Boldspil Union kunngjørdi, at partarnir hava longt sáttmálan við tveimum árum. Tann gamli var galdandi til og við EM-endaspælið næsta ár - tann nýggi er galdandi til summarið 2026, tá danir vóna at vera partur av HM-endaspælinum í Norðuramerika. Báðir partar fegnast um, at man hevur funnið hesa loysnina. 

Kasper Hjulmand hevur staðið á odda fyri danska landsliðnum í 38 dystum seinastu trý árini. Danmark hevur vunnið 23 av hesum dystunum. Í 2021 kom liðið til hálvfinaluna í EM-endaspælainum og kroysti har Onglandi til longda leiktíð á Wembley. Síðani hevur Danmark vunnið á millum annað á júst Onglandi og Fraklandi og harvið framhaldandi tryggjað sær pláss í deild A í Nations League. 2021 var besta árið undir Hjulmand, har danir stóðu seg væl í EM-endaspælinum og vunnu níggju av tíggju HM-undankappingardystum.

Ein týðandi partur av arbeiðnum hevur verið at fáa landsliðið og danska fólkið tættari. Partarnir meta, at hetta hevur eydnast heilt væl og vilja halda fram við tí. Parkin hevur verið útseld tíggju ferðir á rað, og tað verður eisini fult hús til EM-undankappingardystirnar móti Norðurírlandi og Slovenia seinni í mánaðinum.

Greinin varð fyrstu ferð løgd út 06. juni 2023

58 Leygardagur 10. juni 2023

Óli verður ikki við til U21-HM

17-ára gamli hoyvíkingurin skal í summar hugsavna seg um at spæla endaspæl við U19-landsliðnum. U21-landsliðið spælir venjingardystir í Íslandi um vikuskiftið

Óli Mittún til EM-endaspælið fyri U20-landslið í fjør. Tá var bakspælarin júst fyltur 17 ár, men hann gjørdi mun (Savnsmynd: Harald Bjørgvin)
SkrivaÐ:

Agnar Prestá

Hann var við, tá Føroyar vunnu European Championship fyri U19-landslið og harvið tryggjaðu sær pláss í sjálvum EM-endaspælinum fyri U20-landslið árið eftir. Óli Mittún var eisini við í Portugal síðsta summar, og hóast hann var trý yngri, enn teir elstu spælararnir á liðnum og í kappingini, so gjørdi blaðungi hoyvíkingurin greiðan mun.

Tað gjørdi hann so sanniliga eisini, tá Føroyar nakrar vikur seinni luttóku í U18-EM í Montenegro og millum annað vunnu á mæta Fraklandi. Óli gjørdist toppskjútti og MVP (mest virðismikli spælari) í kappingini. 

Hetta summarið fer Óli Mittún ikki at spæla tvey endaspøl - teir somu árgangirnir skulu spæla HM-endaspæl. Tað hevur ljóðað í eina tíð, at yrkisspælarin í IK Sävehof, ið fyllur 18 ár 10. juni, ikki verður við teimum eldru hesaferð, og eftir fimtu SM-finaluna í Kristianstad í vikuni staðfesti Óli tað sjálvur í viðtalu við Portalin:

- Eg verði ikki við U21. Tað verður U19 í summar, segði hoyvíkingurin í stuttari viðmerking í summar.

Óli Mittún er harvið ikki við á listanum, ið Hondbóltssambandið kunngjørdi týsdagin, og sum sæst niðast í greinini. Tað er til venjingardystirnar, sum verða spældir í Hafnafirði í Íslandi í dag og í morgin sum fyrireiking til endaspælið. 

Elias Ellefsen á Skipagøtu er heldur ikki á listanum, men tað merkir ikki, at spælskiparin ikki verður við í Týsklandi síðst í juni. Elias segði við Portalin í Svøríki í vikuni, at hann hevur tørv á hvíld, og harvið ikki verður við í venjingardystunum. Bjarni í Selvindi fer heldur ikki við til Íslands. Bakspælarin av Skála stríðist fyri at koma fyri seg eftir skaða í fótinum.

At hesir bakspælararnir ikki eru við, merkir tó als ikki, at talan ikki er um eitt sterkt U21-landsliðið, sum fer til Íslands um vikuskiftið. Føroyar eru í bólki saman við Angola, Japan og Spania í Týsklandi í HM-endaspælinum. Byrjað verður 20. juni í Magdeburg.

U21-landsliðið, sum skal spæla venjingardystir í vikuskiftinum:

Málverjar:
Pauli Jacobsen, H71
Rói Borum Davidsen, KÍF

Útileikarar:
Janus Dam Djurhuus, ÍBV
Pauli Høj, Neistin
Baldur Gillason, H71
Hákun West av Teigum, Skanderborg-Aarhus (Füchse Berlin)
Bogi Hansen, H71
Kristoffur Bjørgvin, VÍF
Pauli Mittun, Kristiansand Topphåndbold (Team Sydhavnsøerne)
Brian Slyne, KÍF
Ovi Lützen, Neistin
Sveinur Olafsson, H71
Rói Ellefsen á Skipagøtu, H71
Ísak Vedelsbøl, Neistin
Sakir Tróndarson Frýdal, H71
Kristian Jensen, VÍF

Venjingardystirnir millum Ísland og Føroyar verða í dag, 3. juni kl. 18.30 og í morgin, 4. juni, kl. 17.30 

Greinin varð fyrstu ferð løgd út 14. mai 2023

59 Leygardagur 10. juni 2023

U21-menn: Hamskiftir og sigraðu

Føroysku U21-mennirnir spældu ein væl betri dyst sunnudagin í mun til dystin leygardagin móti Íslandi. Føroyingar vunnu 31-30

 
SkrivaÐ:

Sverri Egholm

Føroysku U21-mennirnir spældu ein væl betri dyst sunnudagin í mun til dystin leygardagin móti Íslandi, sum okkara taptu 31-23. Sunnudagin vunnu føroyingar vunnu 31-30, eftir at vera frammanfyri 17-12 í hálvleikinum.

Tað var eyðsýnt, at føroyska liðið vildi tvátta stórtapið av sær. Okkara menn byrjaðu væl og løgdu seg á odda frá byrjan. Meira bit var í álopinum, leikferðin hægri, verjan stinnari og í málinum stóð Pauli Jacobsen heilt væl. Hákun West av Teigum byrjaði inni, og gjørdi 8 mál longu í fyrra hálvleiki. Hálvleiksstøðan var 17-12 til Føroyar.

Seinni hálvleikur gekk javnt á, men vóru okkara allatíðina frammanfyri. Íslendingar royndu at koma heilt fram at verja í endanum av dystinum, men megnaðu okkara at halt tørn, millum annað við tveimum avgerandi bjargingum frá Paula Jacobsen seinastu løtuna. Pauli stóð sera væl og hevði 18 bjargingar í dystinum. Í seinna hálvleiki var tað serliga Pauli Mittún, sum ferð eftir ferð var vandamikil í álopinum mann móti manni og gjørdi fleiri góð mál.

Samanumtikið tveir ymiskir venjingardystir móti íslandi, har avrikið var væl betri í seinna dystinum. Liðið spældi uttan eyðsýnda spælskiparan Elias Ellefsen á Skipagøtu, sum hvíldi eftir fimm harðar finalur um svenska meistaraheitið. 


Greinin varð fyrstu ferð løgd út 04. juni 2023

60 Leygardagur 10. juni 2023

Hesir 16 skulu við til HM

Føroyska U21-landsliðið fer til Týsklands við einum spennandi hópi og leggur út móti Angola í Magdeburg

Føroyska liðið til EM-endaspælið fyri U20-landsliðið í Portugal í fjør. Onkrar broytingar eru í hópinum, í mun til tí kappingina - í Týsklandi verða helst eisini nógvir føroyskir áskoðarar (Mynd: Harald Bjørgvin)
SkrivaÐ:

Agnar Prestá

Farna vikuskiftið spældi U21-landsliðið tveir venjingardystir í Íslandi sum fyrireiking til HM-endaspælið, sum er fyri framman seinni í mánaðinum.

Ísland vann fyrra dystin greitt, men føroyingarnir vóru omaná dagin eftir. Elias Ellefsen á Skipagøtu, Bjarni í Selvindi og Aleksandar Sasha Lacok vóru ikki við í Íslandi av ymiskum orsøkum. Allir verða tó við til HM-endaspælið.

Venjararnir Julian Johansen og Mark Lausen-Marcher hava nú úttikið 16 leikarar til U21 HM-endaspælið í Týsklandi. Tríggjar broytingar eru í mun til hópin, sum fór til Íslands.

Greitt er millum annað, at tveir strikuspælarar, sum hava gjørt vart við seg í føroysku kappingini í ár, men sum ikki veruliga hava verið við hesum árganginum áður, skulu til HM. Annar er ársins stjørnuskot í Burn-deildini, 18-ára gamli Ísak Vedelsbøl, ið spældi væl í Íslandi.

Átta bakspælarar verða við - Sveinur Olafsson úr H71 verður nýttur sum millum annað miðverji. 

Hópurin, sum verð kunngjørdur týsdagin er hesin: 

Málverjar:
Pauli Jacobsen, H71 (HØJ)
Aleksandar Lacok, Neistin

Vinstri vengur:
Janus Dam Djurhuus, ÍBV 
Pauli Høj, Neistin

Høgri vengur:
Hákun West av Teigum, Skanderborg-Århus Håndbold (Füchse Berlin)
Bogi Hansen, H71

Strikur:
Kristian Jensen, VÍF
Ísak Vedelsbøl, Neistin

Bakspælarar:
Elias Ellefsen á Skipagøtu, IK Sävehof (THW Kiel)
Rói Ellefsen á Skipagøtu, H71
Pauli Mittún, Team Sydhavsøerne
Sveinur Olafsson, H71
Bjarni í Selvindi, StÍF
Ovi Lützen, Neistin
Kristoffur Bjørgvin, VÍF
Brian Slyne, KÍF

Málverjavenjari er Jens á Skipagøtu, fysioterapeut er Ári Jógvansson Olsen og Leif Kristoffersen, 

HM-endaspælið er á skránni í tíðarskeiðnum 20. juni til 2. juli.

Innleiðandi bólkurin hjá Føroyum verður spældur í Magdeburg, og Føroyar eru í bólki við Spania, Japan og Angola. Talan er um ein spennandi og avbjóðandi bólk.

- Spania gjørdist evropameistari til EM í fjør, har Føroyar gjørdist nummar 10.  Japan vann asiatiska U21 endaspælið. Angola gjørdist nummar 4 í afrikanska endaspælinum.

Innleiðandi leiksskráin sær soleiðis út:
Týsdagin 20. juni kl. 10: Føroyar – Angola
Hósdagin 22. juni kl. 10: Føroyar – Japan
Fríggjadagin 23. juni kl. 19.15: Spania – Føroyar.
(Allar tíðir eru føroyskar)

Tvey lið koma víðari. Um Føroyar verða annað av teimum, gongur leiðin til Hannover til høvuðsumfarið. Har verða dystirnir spældir 25. og 26. juni.

Greinin varð fyrstu ferð løgd út 06. juni 2023

61 Leygardagur 10. juni 2023

U17-menn: Taptu eisini seinna dystin

Hondbóltur: Hóast tap í báðum dystunum spældi føroyska U17 landsliðið við monnum tveir gevandi venjingardystir farna vikuskiftið

 
SkrivaÐ:

Sverri Egholm

Føroysku U17-mennirnir í hondbólti taptu eisini seinna venjingardystin móti Íslandi. Úrstlið gjørdist 34-28, eftir 18-13 til íslendingar í hálvleikinum.

Fyrri dysturin, ið varð spældur leygardagin endaði við 26-24 sigri til Ísland eftir at støðan í hálvleikinum var 13-13.

Dysturin sunnudagin byrjaði ikki væl fyri føroyska liðið og komu okkara afturum 3-0 eftir 5 minuttir. Okkara ernaðust tó eitt sindur og vunnu seg innaftur á íslendingar og var bert eitt mál á muni um miðjan fyrra hálvleik. Yvirtalsspælið hjá føroyingunum hepnaðist ikki serliga væl í dag og gjørdi føroyska liðið ov nógvar villur í álopinum. Hetta var størsti munurin á liðunum í fyrra hálvleiki. Liðini fóru til hálvleiks við 18-13 til Ísland.

Føroyska álopspælið hepnaðist betur í seinna hálvleiki, men helt verjan ongantíð í longri tíðarskeið. Føroyska liðið minkaði niður í tvey mál, men komu okkara ongantíð nærri.

Hóast tap í báðum dystunum var talan um tveir gevandi venjingardystir, har allir leikarar sluppu at royna seg. Næsta uppgávan verður European Open í Svøríki, dagarnar 3. til 7. juli.

Greinin varð fyrstu ferð løgd út 04. juni 2023

62 Leygardagur 10. juni 2023

Seks ungdómslandsdystir hetta vikuskiftið

Ísland sendir trý gentulandslið til Føroya at spæla venjingardystir við Streymin og í Vestmanna

 
SkrivaÐ:

Tíðindaskriv

Ítróttahøllirnar við Streymin og í Vestmanna verða karmar um fleiri hondbóltslandsdystir fyri gentulandslið, sum verða hetta vikuskiftið millum Føroyar og Ísland.

Talan er um dystir fyri fyri aldursbólkarnar U15, U17 og U19.

Í dag verður spælt í Høllini við Streymin:

Kl. 14: U15 Føroyar – Ísland
Kl. 16: U17 Føroyar – Ísland
Kl. 18: U19 Føroyar – Ísland

Og sunnudagin verða dystirnir í Vestmanna:

Kl. 15: U15 Føroyar – Ísland
Kl. 17: U17 Føroyar – Ísland
Kl. 19: U19 Føroyar – Ísland

Dystirnir hjá U17 og U19 eru liður í fyrireikingunum til EHF Championship kappingarnar í summar, har U19 spæla í Klaipeda í Litava dagarnar 10. til 16. juli. Føroyar eru í bólki saman við Spania, Turkalandi og Bulgaria.

U17-kvinnurnar spæla í Aserbajan dagarnar 5. til 13. august, har okkara eru í bólki saman við Spania, Luksemborg, Grikkalandi og Ísrael.

Liðini hjá Føroyum síggja soleiðis út:

U19-kvinnur
Málverjar:
Silja Arngrímsdóttir Müller, Neistin
Jóhanna W. Jacobsen, Kyndil
Útileikarar:
Lea Mohr, Neistin
Silja Heðinsdóttir, Neistin
Solveig Dahl, EB
Maria Mrdalo, StÍF
Hanna Jakobsdóttir Dalsgarð, Kyndil
Anna Sigrunardóttir, Neistin
Lukka Arge, H71
Anna Elisabeth Halsdóttir Weyhe, H71
Maria Pálsdóttir Nólsoy, Neistin
Sára Lagos, VÍF
Bjørk Franksdóttir Joensen, Neistin
Inga Maria Roysdóttir, Kyndil
Karin Egholm, H71
Bjørg á Líknargøtu, VÍF
Barbara Hammer, Kyndil
Sára Sigrunardóttir, Neistin
Karina Debes Heinesen, Kyndil

U17-kvinnur
Málverjar:

Anita Dahl, H71
Gylta á Neystabø, Kyndil
Maria Beder, H71
Útileikarar:
Joan Johannesen, Ajax København
Rakul Borgarlíð Joensen, VÍF
Sára Berg á Lag, H71
Elin Maria Rapa, VÍF
Ró Reginsdóttir, Kyndil
Katrin Hansen, Kyndil
Elida Joensen, H71
Bára Eliasen, Kyndil
Fjóla Skaalum Vilhelm, H71
Silja Geirsdóttir Eystberg, Kyndil
Sára Sóleyardóttir Hórðará, Ajax København
Helena Dahl Magnusardóttir, H71
Marta Højgaard, H71
Karinbeth Kjærbæk, Kyndil
Agatha Djurhuus, VB
Marjun Jansdóttir, Kyndil
Karin Fossabrúgv, Ajax København

U15-kvinnur
Málverjar:
Bára Vatnhamar, H71
Lý Haraldsdóttir, EB
Bjørk Germaine Jákupsdóttir, Neistin
Mai Olivia Høgnadóttir, VÍF
Útileikarar:
Anna Katrina Poulsen, StÍF
Lý Dávadóttir Magnussen, VÍF
Leona Djurhuus, VB
Amilia Agnarsdóttir, VÍF
Meta av Fløtum, ÍA
Anna á Borg, H71
Bára Holm í Innistovu, VÍF
Vár Leo Mortansdóttir, Neistin
Bjørk Mariusardóttir, StÍF
Sara Benjaminsen, StÍF
Janita Maria Jacobsen, Tjaldur
Sólveig Ripley, H71
Sára Thorleifsson, VÍF
Elinborg Kunoy, Tjaldur
Valbjørg Davidsen, StÍF
Maria Petersen, Tjaldur
Dinna Lamhauge, Tjaldur
Lív Berg á Lag, H71
Halla Haldansen, VÍF
Martha Rógvadóttir Thorsen, VÍF


Greinin varð fyrstu ferð løgd út 07. juni 2023

63 Leygardagur 10. juni 2023

Kvinnurnar hjá SÍ melda til altjóða CEV kapping

Føroyameistararnir og steypavinnararnir úr SÍ í kvinnuflogbólti fara at skriva føroyska flogbóltssøgu í heyst

(Mynd: Jens Kr. Vang)
SkrivaÐ:

Tíðindaskriv

SÍ hevur tikið støðu til at melda sterka kvinnuliðið til evropeisku Challenge Cup kappingina. Hetta er fyrstu ferð, at eitt føroyskt flogbóltsfelag tekur hetta stóra stigið at melda lið til eina evropeiska CEV kapping.

CEV skipar fyri trimum kappingum fyri feløg. Talan er um CEV Champions League, CEV Cup og CEV Challenge Cup.

[object Object](Mynd: Jens Kr. Vang)

Champions League er sterkasta kappingin, har meistararnir frá ymisku londunum luttaka, og har sterkastu tjóðirnar sum Italia, Poland, Serbia, Turkaland, Belgia, Frakland og Týskland hava meira enn eitt pláss.

Síðani kemur CEV Cup, sum til 2000 var kapping fyri steypavinnarar. Hetta er kapping fyri lið í sterkastu tjóðum í Evropa, sum ikki luttaka í Champions League.

Triðja lagið er Challenge Cup, har flestu tjóðir hava atgongd, og har meistararnir, sum ikki melda til Champions League, mangan luttaka.

[object Object](Mynd: Jens Kr. Vang)

Føroyar hava atgongd til luttøku í Champions League og Challenge Cup, og SÍ tekur nú av møguleikanum og meldar til í Challenge Cup. Lutakast, um hvørjum liði SÍ skal møta, verður 19. juli og leiktir verða ein útidystur og ein heimadystur. Dystirnir verða mest sannlíkt í oktober og november 2023. Samanlagdi vinnarin heldur síðani fram í næsta umfari.

Ongin ivi er um, at fyri føroyskan flogbólt hevur tað sera stóran týdning, at SÍ tekur hetta stigið og slóðar fyri altjóða luttøku fyri føroysku feløgini.

Eisini Mjølnir fer við

Dagin eftir fráboðanina um, at SÍ-kvinnurnar fara at luttaka í Challenge Cup í vetur, boðaði Mjølnir í Klaksvík, at eisini teirra sterka manslið, sum vann føroyameistaraskapið, verður við í altjóða Challenge Cup kappingini hjá CEV í vetur.

Greinin varð fyrstu ferð løgd út 07. juni 2023

64 Leygardagur 10. juni 2023

Portugal ov stórur biti fyri Føroyar

Hæddin var høvuðsmunurin millum sterka Portugal og Føroyar. Portugisisku kvinnurnar vunnu trygt 3-0 á Føroyum

(Mynd: Sverri Egholm)
SkrivaÐ:

Tíðindaskriv

Silver League, kvinnur:
Føroyar – Portugal 0-3 (10-25, 11-25, 8-25)

Vit kundu smurt tjúkt uppá og sagt, at Føroyar vundu burtur úr Portugal, tá Føroyar løgdu seg á odda 3-1 í fyrsta settinum, men frá 4-4 fór Portugal upp á 13-7, og so var vónin hjá Føroyum meira at koma upp á eitt tvísiffað tal, og tað eydnaðist eisini akkurát við 10-25.

Sum ikki einaferð er tað serliga ólukku hæddin, sum er høvuðsmunurin millum hesi sterku útlendsku liðini og Føroyar. Trupult er at sleppa ígjøgnum blokkin og uppaftur truplari at blokka fyri teirra smassjum.

Annað sett var líkt tí fyrsta, har Føroyar fylgja við fyrstu løtuna, men frá 6-8 vaks munurin upp í 7-16, og so var ikki annað at gerast enn at smáfegnast um at koma upp um tey 10 stigini hóast alt.

[object Object](Mynd: Sverri Egholm)

Kanska er einki orðatak, sum sigur, at “tað sum byrjar væl, endar oftast illa”, men tað sá heilt gott út, tá støðan bara var 5-6 í triðja setti, men alt fór fyri skeytið, tá Julia Kavalenka fór at serva fyri Portugal, og hon helmaði ikki í fyrr enn støðan var vorðin 5-16, og servan fór út av vøllinum. Settið vann Portugal 25-8.

Portugal vísti, at tað var ikki uttan grund, at liðið var í finaluni í Silvurliguni í fjør, har Svøríki vann 3-0 á heimavølli, eftir at liðin høvdu vunnið hvør sín 5-settara í bólkaspælinum.

[object Object](Mynd: Sverri Egholm)

Fleiri myndir her

[object Object](Mynd: Sverri Egholm)

Longu hetta vikuskiftið møtast Portugal og Føroyar aftur; hesa ferð í Portugal, og á somu Evropaferð spæla Føroyar ímóti Georgia 14. juni, og síðani ímóti Montenegro 16. juni í seinasta dystinum í hesi fyrstu Silvurliguni hjá Føroyum.



Greinin varð fyrstu ferð løgd út 04. juni 2023

65 Leygardagur 10. juni 2023

Heiðurligt tap fyri Lettlandi

Í langar løtur spældu Føroyar væl og stóðu lítið aftan fyri Lettland, men taptu 3-0. Returdysturin verður spældur í dag í Riga

(Mynd: Sverri Egholm)
SkrivaÐ:

Tíðindaskriv

Silver League, menn:
Føroyar – Lettland 0-3 (17-25, 16-25, 16-25)

Heiðurligt tap er við tíðini kanska vorðið til skemdarorð í føroyskari ítrótt, men veruleikin er bara, at tapið fyri Lettlandi sunnudagin var rættiliga heiðurligt, tí í langar løtur spældu Føroyar væl og stóðu lítið aftan fyri Lettland.

Ein afturvendandi trupulleiki er tó, at góðu løturnar verða oyðilagdar av ov longum minni góðum løtum, har Føroyar tapa ov nógv stig á rað, sum sæst aftur í settúrslitunum, har munurin annars kundi havt verið minni.

[object Object](Mynd: Sverri Egholm)

[object Object](Mynd: Sverri Egholm)

Hetta var serliga galdandi í øðrum og triðja setti, har samband var millum liðini miðskeiðis í settunum, áðrenn tað fór at dragna. Í øðrum setti vóru Føroyar aftanfyri 9-11, áðrenn Lettland sleit seg leyst og legði seg á odda 22-13, og síðan vann settið 25-16.

Hetta endurtók seg í triðja setti. Javnt var við 8-8, áðrenn munurin vaks upp í 5 stig og støðan gjørdist 10-15. Føroyar komu tó væl afturíaftur eina løtu hesa ferð og bardu seg upp á 15-18, men vunnu síðan bara eitt stig aftrat, og taptu tí settið 16-25.

[object Object](Mynd: Sverri Egholm)

[object Object](Mynd: Sverri Egholm)

Fyri Føroyar vann Hjørtur Joensen flest stig við 12 vinnarasmassjum, sama tal sum Atvars Ozolins hevði fyri Lettland. Tann 198 cm høgi Renars Pauls Jansons við øgiliga avsettinum hjá Lettlandi var best við 15 vinnarasmassjum og einum -blokki.

Returdysturin millum Lettland og Føroyar verður spældur í dag í Riga.

Greinin varð fyrstu ferð løgd út 04. juni 2023

66 Leygardagur 10. juni 2023

Bogaskjúttarnir um at vera klárir til Oyggjaleikir

Átta menn og tvær kvinnur fara at kappast í bogaskjóting á Oyggjaleikunum á Guernsey í næsta mánaði

Føroysku bogaskjúttarnir, sum eru úttiknir at kappast undir Merkinum á Oyggjaleikunum á Guernsey í næsta mánaði, vóru seinasta vikuskifti savnaðir á venjingarlegu í Danmark. Úr vinstru eru tað Jógvan Niclasen, Bárður Magnusson, Nikkel Petersen, Fróði Heri Poulsen, formaður í Bogaskjótisambandi Føroya, Absalon Hansen, Hans Bogi Ellefsen, Jóannes Poulsen, Hans Petur Højgaard, Sógerð Henriksen og Helena við Misá. Sámuel Petersen var ikki við á venjingarleguni
SkrivaÐ:

Tíðindaskriv

Miðalstøðið hjá føroysku bogaskjúttunum er, sum tá bogaskjóting seinast var á skránni á Oyggjaleikum, og Føroyar vunnu samanlagt. Men einstakir skjúttar hava væl og virðiliga sett met í mun til tá. Átta menn og tvær kvinnur fara at kappast í bogaskjóting á Oyggjaleikunum á Guernsey í næsta mánað.

Føroysku bogaskjúttarnir eru spentir upp á Oyggjaleikirnar, sum verða á bretsku kanaloynni Guernsey í døgunum 8. til 14. juli, tí grundarlag skuldi verið fyri góðum úrslitum.

Úttøkukappingar til Oyggjaleikirnar á Guernsey vóru í apríl, og tá blivu einstaklingametini frá Oyggjaleikunum á Gotlandi í 2017 sett bæði í recurve og í compound.

Í recurve setti Hans Petur Højgaard úr bogaskjótifelagnum Ørvi í Eysturoynni metið í tí fyrstu úttøkukappingini við 1.155 stigum ímóti teimum 1.144 stigunum, sum Oddmar Nielsen vann gull við á Gotlandi.

Í compound settu Nikkel Petersen og Jóannes Poulsen, báðir úr Ørvi, metini frá 2017 ikki minni enn tvær ferðir í part. Í tí fyrstu úttøkukappingini fingu teir báðir ávikavist 1.349 og 1.342 stig og í tí seinastu ávikavist 1.373 og 1.347 stig. Føroyski Albert Dam fekk 1.317 stig, tá hann vann gull í compound á Oyggjaleikunum á Gotlandi í 2017.

Úrslitini boða frá góðum, tó at tað sannlíkt onkursvegna fer at merkjast hjá kvinnunum – og í samlaða heiðursmerkjaskurðinum – at compoundskjúttin Anja Eydnudóttir ikki verður við á Guernsey í næsta mánað. Hon vann nevniliga gull í øllum, sum vinnast kundi í compound á Gotlandi.

Átta menn og tvær kvinnur eru í føroyska hópinum, sum fer at kappast á Guernsey. Hópurin sær soleiðis út:

Recurve:
Hans Petur Højgaard (Ørvur)
Hans Bogi Ellefsen (Vágaskot)
Bárður Magnusson (Vágaskot)
Absalon Hansen (Tambar)
Sólgerð Henriksen (Vágaskot)

Compound:
Jóannes Poulsen (Ørvur)
Nikkel Petersen (Ørvur)
Jógvan Niclasen (Tambar)
Sámuel Petersen (Ørvur)
Helena við Misá (Ørvur)

Seinasta savningin
Seinasta vikuskifti vóru skjúttarnir á venjingarlegu í Danmark, fyrsta dagin á skjótibreytini hjá Køge Bueskyttelaug í Køge og teir báðar seinnu dagarnar á skjótibreytini hjá Lyngby Bueskyttelaug í Lyngby.

Venjingarlegan var seinasta ferð áðrenn Oyggjaleikirnar, at føroysku bogaskjúttarnir vóru savnaðir saman við landsliðsvenjarunum Søren Ipsen, recurve, og Martin Damsbo, compound.

Teir báðir venjararnir vóru væl nøgdir við tað, teir sóu.

Søren Ipsen vandi eisini recurve-skjúttarnar til Oyggjaleikirnar í 2017.

- Miðalstøðið nú er tað sama sum tá, so grundarlag er fyri góðum úrslitum. Nú krevst góð fyrireiking og ikki minni mental venjing, tí vit vita, at tann mentala støðan vigar mest, helst meira enn 90 prosent, tá tú skalt skjóta teir avgerandi pílarnar í týðandi kappingum, segði hann, tá venjingarlegan var um at vera av.

Eisini Martin Damsbo, sum hevur vant teir føroysku compound-skjúttarnar síðan tíðliga í fjør heyst, var nøgdur, og hann gav sær serliga far um áræðið hjá føroysku skjúttunum.

- Eg segði við meg sjálvan, tá eg seint í fjør summar varð spurdur um at venja føroysku landsliðsskjúttarnar til Oyggjaleikirnar, at tað tímdi eg bara, um skjúttarnir sjálvir bæði tímdu og vildu brúka neyðugu orkuna og tíðina upp á at blíva betri. At áræði ikki er ein trupulleiki, fekk eg skjótt váttað, og eg síggi tað eisini nú. Beint áðrenn venjingarleguna tók Jóannes Poulsen til dømis lut í einari kapping í Kroatia, men sjálvt um hann tískil sjálvandi var móður, so kom hann beinleiðis úr Kroatia og higar at vera við á venjingarleguni.

- Afturat hava allir skjúttarnir hetta, at teir eru ikki nøgdir, um teir hava skotið eitt gott umfar, men vilja altíð royna, um teir ikki kunnu gera tað enn betur. Her á venjingarleguni hevur tað í mestan mun snúð seg um trimma bogarnar og stilla siktini, men eg havi eisini staðfest, at styrkin hjá skjúttunum er í lagi, so nú snýr tað seg meira um fínpussing og nógva skotvenjing.

- Tú fært tó ikki meg at geva nakað boð upp á, hvussu tað fer at hilnast á Guernsey, tí í compound vita vit, at ein einstakur miseydnaður pílur kann oyðileggja alt, segði Martin Damsbo.

Greinin varð fyrstu ferð løgd út 09. juni 2023

67 Leygardagur 10. juni 2023

Tórshavn Marathon í fagrasta veðri

Omanfyri 400 luttakarar úr fleiri enn 34 londum runnu sunnudagin Tórshavn Marathon

(Mynd: Ólavur Frederiksen)
SkrivaÐ:

Tíðindaskriv

Í fagrasta summarveðri runnu oman fyri 400 rennarar úr fleiri enn 34 londum Atlantic Airways Tórshavn Marathon sunnudagin.

Sólin skein oman og niðan, tá Heðin Mortensen, borgarstjóri, sendi allar rennararnar avstað úr Vágsbotni kl. 13.

Hóast høvðusgreinin  er marathonteinurin, var eisini kappast á stytru teinunum, 5 kilometrar og 10 kilometrar og ½ marathon. Eisini vóru nógv, sum høvdu tikið av møguleikanum at ganga ½ marathon.

Av tí at runnið varð fleiri teinar, streymaðu rennarar á mál í Vágsbotni frá umleið klokkan 13.20 og til málið lukkaði klokkan 19 á kvøldi. Tá høvdu nakrir rennarar runnið í útvið seks tímar.

Vinnararnir av Atlantic Airways Tórshavn Marathon 2023 vóru:

Oliver Granhøj, Bragdið, 2:57:48

Lydia í Lambanum, Roysnið, 3:39:07

Sí allar myndirnar frá stóra tiltakinum her

[object Object]

[object Object]

[object Object]

[object Object]

Greinin varð fyrstu ferð løgd út 04. juni 2023

68 Leygardagur 10. juni 2023

Sjúklingar boksa móti Parkinson

Tórshavn Boksing royndarkoyrir eitt venjingartilboð við boksivenjing, ið vísir seg at hjálpa væl móti Parkinsonsjúkuni

 
SkrivaÐ:

Ingi Samuelsen

Ítróttafelagið Tórshavn Boksing kemur nú við einum serligum venjingartilboði, ætlað fólkum, ið stríðast við Parkinsons sjúku.

Felagið vísir á, at boksing hevur víst seg at vera ein av teimum mest gevandi venjingunum fyri fólk við hesi sjúkuni.

- Fleiri sjúklingar uppliva, at pínan hvørvur, tey blíva betri gongufør og klára seg uttan hjálpartól í gerandisdegnum eftir at tey eru farin í gongd við ParkinsonBoksing, skrivar felagið, sum upplýsir, at tað enn er pláss at koma við í verkætlanina..

Tórshavn Boksing hevur sett sær fyri at royndarkoyra eitt venjingarlið, sum í stóran mun er vanlig boksivenjing, men sum er tilpassað til at arbeiða móti teimum sjúkueyðkennunum, sum persónar við Parkinson hava.

Tiltakið er ókeypis, og møguleiki er at melda seg til hjá Tórshavn Boksing á Facebook ella á telefon 210307. Venjingartíðirnar eru mánadag, mikudag og leygardag frá kl. 10-11. 

Greinin varð fyrstu ferð løgd út 06. juni 2023

69 Leygardagur 10. juni 2023

Signa Vár luttekur í Virtus Global Games

Hetta er 6. ferð, at skipað verður fyri Virtus Global Games, og fyri aðru ferð luttekur føroyska Signa Vár Dávadóttir

(Mynd: Parasport Føroyar)
SkrivaÐ:

Alda Nielsdóttir

Hesa vikuna verða Virtus Global Games hildnir í Vichy í Fraklandi. Hetta eru leikir, har úrvalsítróttarfólk við menningarórógvi kappast.

Hetta er 6. ferð, at skipað verður fyri Virtus Global Games, og fyri aðru ferð luttekur føroyska Signa Vár Dávadóttir, skrivar Parasport Føroyar í tíðindaskrivi.

Hon luttók eisini fyri fýra árum síðani, tá leikirnir vóru í Brisbane í Avstralia. Tá var Signa Vár í toppformi, og kom heimaftur við heili níggju heiðursmerkjum.

Signa Vár svimur í klassa II3 sum er fyri fólk við vanligum intelligensi, men sum eru innan autismuspektrið.


Greinin varð fyrstu ferð løgd út 05. juni 2023

70 Leygardagur 10. juni 2023

Eydnudeildin: 25 føroyskar hondbóltsstjørnur við til Lykke-cup

Føroyska ferðalagið hevur ongantíð verið størri enn tað sama. 74 fólk fóru avstað hósdagin, og stóra tiltakið í stóru høllini verður leygardagin

 
SkrivaÐ:

Agnar Prestá

25 føroyskar hondbóltsstjørnur frá Eydnudeild Føroyar verða við til stóra Lykke-cup brakið í Boxen í Herning leygardagin.

- Yvir 812 luttakarar verða og 25 hondbóltsspælarar - stjørnur - eru úr Føroyum. Talan er um 25 stjørnur, sjey frá Svanunum, 17 frá Lundapisunum og 1 frá Músabróðir. 

Eydnudeild Føroyar skrivar, at føroyska ferðalagið til stóra tiltakið ongantíð verið størri: 25 stjørnur, 5 venjarir, 44 foreldur, systkin og onnur avvarðandi - tilsamans 74 fólk 

- Stjørnurnar og venjarnir hava øll fingið nýggjan búna, við hjálp frá okkara høvuðsstuðli BankNordik. Eisini hava aðrar fyritøkur og einstaklingar gjørt túrin møguleikan. Lykke Cup er stóra árliga tiltakið hjá "donsku Eydnudeildini", sum hevur verið á skránni í Jyske Bank Boxen seinastu árini.

Greinin varð fyrstu ferð løgd út 08. juni 2023

71 Leygardagur 10. juni 2023

Tríggir fótbóltsskúlar í summar

Saman við AB, HB og B68, skipar FSF fyri fýra fótbóltsskúlum í summar. Fyrsti fótbóltsskúlin verður Inni í Vika á Argjum 6. og 7. juli

Saman við AB, HB og B68, skipar FSF fyri trimum fótbóltsskúlum í summar (Mynd: Hans Erik Danielsen / FSF)
SkrivaÐ:

Tíðindaskriv

Aftur í ár skipar Fótbóltssamband Føroya fyri árligu fótbóltsskúlunum, sum í summar verða í samstarvi við AB, HB og B68.

Fótbóltsskúlarnir eru ætlaðir børnum, bæði gentum og dreingjum, sum spæla í U7, U9, U11 og U13 aldursbólkunum.

Kostnaðurin fyri at luttaka í U7 og U9 er 425 krónur, meðan kostnaðurin fyri U11 og U13 er 500 krónur. Tá er dygdargóð venjing, matur, t-troyggja og ein bóltur íroknað, sum verður latin luttakarunum. Fimm dagar, áðrenn tilmeldingarfreistina, hækkar kostnaðurin við 50 krónum.

Fótbóltsskúlin á Argjum verður vikuskiftið 6. og 7. juli. Freistin at boða frá luttøku er mánadagin 3. juli. Fótbóltsskúlin í Gundadali verður 11. og 12. august, og tá er freistin at boða frá luttøku týsdagin 8. august.

Fótbóltsskúlin á Toftum verður skipaður í tveimum. Mikudagin og hósdagin, 2. og 3. august luttaka U11 og U13, meðan fótbóltsskúlin fyri U7 og U9 verður fríggjadagin og leygardagin, 4. og 5. august. Freistin at boða frá luttøku til fótbóltsskúlarnar á Toftum er 29. juli.

Greinin varð fyrstu ferð løgd út 09. juni 2023